شهر تبریز به عنوان یکی کلانشهرهای کشورمان با مشکلی همیشگی به نام ترافیک دست و پنجه نرم می کند که از جهات مختلف هم برای مردم و هم برای مسئولین مختلف شهری و کشوری دردسرساز شده است. ترافیک می تواند چهره زیبای یک شهر را با صف های طویلی از اتومبیل های کوچک و بزرگ و انواع آلودگی های حاصل از آن، به بدترین شکل ممکن تغییر دهد. اما هر مشکلی راه حلی دارد و چه بهتر که از راه حل های تجربه شده و امتحان پس داده توسط سایر شهر ها و کشور ها استفاده کنیم…

تبریزمن، سرویس شهری: در سال های اخیر مسئولان شهر تبریز برای حل مشکل ترافیک، در اکثر مواقع به مسیرگشایی و احداث زیرگذرها و روگذرهای جدید متوصل شده اند.

در این مدت توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی همچون اتوبوس های تندرو و نیز پیشرفت قابل ملاحظه مترو نیز در دستور کار بوده است، با این حال مشکل ترافیک همچنان پابرجا بوده و آن چنان که باید مرتفع نشده است.

اما این مشکلات تنها مختص مایی که ساکن شهر اولین هاییم نبوده و سایر شهر های کشور و حتی جهان نیز با این مسئله دست و پنجه نرم کرده اند. طرح های مختلفی مورد آزمایش قرار گرفته و در نهایت زیرسوال رفته اند اما برخی طرح ها تجربه موفقیت آمیزی داشته و هم اکنون نیز اجرایی هستند.

به عنوان نمونه، مسیرگشایی های جدید و نیز احداث زیرگذر و روگذر که هم اکنون از اصلی ترین اقدامات شهرداری تبریز در مدت اخیر بوده است، شاید در کوتاه مدت جواب داده و به عنوان نوعی قرص مسکن مورد استفاده قرار گیرد، اما تجربه نشان داده در دراز مدت، نتیجه ای عکس را شاهد خواهیم بود و دوباره ترافیک به جان راه های تازه تاسیس خواهد افتاد.

ما هرچه راه های جدیدتر و بزرگتری ایجاد کنیم، تقاضا برای عبور از این راه ها بیشتر و بیشتر شده و در نهایت مشکل اصلی پابرجا خواهد ماند. پس چه راه حلی می توان یافت؟

مطمئنا سرراست ترین پاسخی که می توان به این سوال – با توجه به مشکلی که ذکر شد – داد، اینست که علاقه مردم به استفاده از این راه ها را کمتر کنیم. این همان راه حلی است که یکی از زیباترین، مدرن ترین و در حال حاضر، بدون ترافیک ترین شهر های جهان از آن استفاده می کند تا آسایش و آرامش شهروندان خود را تامین کند.

مسئولین شهر لندن، با استفاده از طرحی به نام ” هزینه تراکم لندن “، توانسته اند در ده سال گذشته ترافیک شلوغ ترین محدوده و پر رفت و آمد ترین منطقه شهر خود را از منظره ناخوشایند ترافیک در امان نگه داشته و توانسته اند هزینه یکی از پیشرفته ترین و راحت ترین ناوگان حمل و نقل عمومی را با این طرح تامین و در اختیار شهروندانشان قرار دهند.

چگونه کار می کند؟

کارکرد ” هزینه تراکم لندن ” بدین شکل است که رانندگان برای تردد در محدوده پرترافیک مشخص شده، هزینه ای نسبتا ناچیز را به ازای هر روز پرداخت کرده و شماره پلاک آن ها ذخیره می گردد.

دوربین هایی که در محدود مشخص شده، نصب شده اند، که توان تشخیص خودروهای مجاز از غیرمجاز را دارند و به این ترتیب اگر وسیله نقلیه موتوری بدون پرداخت هزینه از این مسیرها عبور کند، موظف است مبلغی بسیار سنگین را به عنوان جریمه به شهرداری پرداخت کند.

تابلوهای مشخص کننده ورود و خروج از محدوده طرح نیز دقیقا محدوده مورد نظر را برای رانندگان مشخص می کنند.

London_Congestion_Charge,_Old_Street,_England

Untitled

نتیجه چیست؟

تحلیل هایی که در طول چندین سال پس از اجرای این طرح انجام شده است، به وضوح شخص می کند که این روش، یکی از مثمرثمرترین و بهترین راه حل ها برای معضل ترافیک و فرهنگ سازی برای مردم بوده است.

تصویر زیر نشان دهنده میزان عبور و مرور اتومبیل ها و تاکسی ها در سال ۲۰۰۱ (قبل از اجرای طرح) و نیز همین میزان در سال ۲۰۱۱ ( حدود ۷ سال پس از اجرای طرح ) در محدوده پر رفت و آمد شهر می باشد. نقطه های آبی نشان دهنده افزایش و نقطه های قرمز نشان دهنده کاهش هستند.

800px-London_congestion_cars_2008

همانگونه که تصویر نشان می دهد، در محدوده اجرای طرح، استفاده از اتومبیل ها و تاکسی ها کاملا روند کاهشی داشته اند و غلبه دایره های قرمز حاکی از این موضوع است.

در سمت مقابل نیز تصویر زیر میزان استفاده از دوچرخه را در همان فاصله زمانی نشان می دهد.

800px-London_congestion_cycles

غلبه کامل دایره های آبی رنگ در این محدوده نشان می دهد که میزان استفاده از دوچرخه ها به شدت افزایش یافته است.

همین تغییرات در میزان استفاده مردم از وسیله ای بدون آلودگی و بدون پتانسیل برای ایجاد ترافیک مثل دوچرخه به جای اتومبیل ها و تاکسی نشان دهنده موفقیت این طرح است. اجرای آزمایشی این روش در استکهلم سوئد نیز با کاهش ۲۰ درصدی ترافیک همراه بوده است. تصویر زیر بخشی از سخنرانی یوناس الیاسون، مسئول اجرای این طرح در شهر استکهلم می باشد که در خصوص موفقیت طرح و کاهش ترافیک سخن می گوید.

معامله دوسرسود برای شهروندان

آماری که در ورژن انگلیسی سایت ویکی پدیا منشتر شده بدین ترتیب است: در طول ده سال از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۳، ۲٫۶ میلیارد پوند (حدود ۱۱ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان) از اجرای این طرح در شهر لندن درآمد بدست آمده است که نصف آن به توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی، بویژه اتوبوسرانی و نصف دیگر هم به توسعه راه ها، پل ها و معابر پیاده اختصاص داده شده است.

این یعنی هم اکنون شهروندان لندنی برای عبور و مرور از یکی از مهمترین نقاط شهر خود هم آرامش بیشتری خواهند داشت و هم در وقت صرفه جویی خواهند کرد، از طرف دیگر با توسعه حمل و نقل عمومی و بهبود شرایط شهر، از هر لحاظ شرایط بهتری برای زندگی خواهند داشت.

سخن پایانی

هدف از این نوشته، دعوت به کپی برداری صرف از طرح اجرایی در شهر های اروپایی نیست، همچنین با توجه به بی نظمی های موجود در زمینه های مختلف، نمی توان انتظار اجرای کامل و بی نقص چنین طرحی در شهر تبریز را داشت. اما بد نیست تا تبریز هم با استفاده از تجربه شهرهایی مثل تهران، کم کم به انتظاری حدودا ۱۰ ساله در اجرای طرح ترافیک پایان داده و با مشخص شدن متولی اصلی امر، شاهد اجرای چنین طرحی باشیم. به خصوص که تا سال ۲۰۱۸ و ورود گردشگران خارجی به شهر زمان بسیار اندکی باقی مانده است و چه کسی می تواند خاطره بدی که توریست ها از سفر به تبریز و درگیر شدن با ترافیک شدید، آن هم در مسیرهایی که بافت تاریخی و توریستی شهر در میان آن ها قرار دارد، از ذهنشان پاک کند؟


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :