سفر رییس جمهوری آفریقای جنوبی به تهران برای نخستین بار پس از انقلاب اسلامی صورت می گیرد. این سفر از آنجا که در شرایط پسابرجام و تحول در فضای روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران انجام می شود، می تواند نویدبخش گشایش فصلی نو در روابط و همکاری های ۲ کشور باشد.

به گزارش تبریزمن، «جاکوب زوما» رییس جمهوری آفریقای جنوبی که از امروز یکشنبه پنجم اردیبهشت ماه دیدار رسمی خود از ایران را آغاز کرده است ؛ در این سفر در ارتباط با راه ‌های گسترش مناسبات میان تهران و پرتوریا با مقام های عالی رتبه کشورمان به گفت وگو و رایزنی خواهد پرداخت .

در هیات همراه صد و هشتاد نفره رییس جمهوری آفریقای جنوبی، افزون بر ۶ تَن از وزیران کابینه، بسیاری از فعالان اقتصادی این کشور حضور دارند. این نخستین بار در ۳۷ سال گذشته است که رییس جمهوری آفریقای جنوبی به کشورمان سفر می کند.

او پیشتر (دهم اسفندماه پارسال) قرار بود به ایران بیاید که سفرش به دلیل شدت یابی بحران کشور آفریقایی بروندی و مسوولیتی که زوما به عنوان رییس اتحادیه آفریقا در زمینه حل بحران بر عهده داشت به تاخیر افتاد. حال که توافق هسته ای میان ایران و ۱+۵ با موفقیت صورت گرفته و بسیاری از تنگناهای جهانی از پیش روی تهران برداشته شده است، سفر زوما به ایران می تواند فرصت های از دست رفته گذشته را جبران کند و گشایشگر فصل نوینی در روابط ۲ کشور باشد.

** فضای پسابرجام و امید به تحول مطلوب در روابط ایران و آفریقای جنوبی

حمایت همه جانبه ایران از استقلال آفریقای جنوبی و مبارزه های مردم این کشور در برابر آپارتاید و نیز حمایت سران پرتوریا (پایتخت آفریقای جنوبی) از توافق هسته ای ایران با قدرت های جهانی، از دیدگاه های نزدیک و رویکردهای همساز ۲ کشور حکایت دارد. به رغم روابط دوستانه و صمیمانه ایران و آفریقای جنوبی در زمینه سیاسی، ۲ کشور به دلیل تحریم های گسترده ضدایرانی طی سال های اخیر مناسبات اقتصادی کم رمق و غیرپویایی را تجربه کرده اند.

در حالی که قبل از تحریم های هسته ای، کشورمان یکی از ۱۰ شریک تجاری بزرگ آفریقای جنوبی و تامین کننده ۲۵ درصد نیاز پالایشگاه‌های آفریقای جنوبی به نفت خام بود ولی در فضای تحریمی شرایط به گونه ای دیگر رقم خورد.

پارسال «علی‌اکبر فرازی» معاون امور بین الملل اتاق بازرگانی صنایع و معادن ایران در دیدار هیات آفریقای جنوبی با بازرگانان ایرانی، سهم ایران از واردت ۱۱۰ میلیارددلاری آفریقای جنوبی را تنها ۶ صدم درصد در سال ۲۰۱۱ دانست.

فرازی در آن جلسه گفت: طبق آمار موجود در سال ۱۳۹۲ حجم مبادلات ایران و آفریقای جنوبی ۸۶ میلیون دلار بوده که ۵۹ میلیون دلار مربوط به صادرات ایران به این کشور و ۲۷ میلیون دلار واردات بوده است. این رقم در حدی نیست که نشان‌ دهنده روابط رو به گسترش باشد و امیدواریم سال آینده این رقم رشد چشم‌گیری داشته باشد. همچنین «ولی ‌الله افخمی ‌ر‌اد» رییس سازمان توسعه تجارت ایران آبان ماه پارسال حجم معامله های تجاری ایران و آفریقای جنوبی را حدود ۵۰ میلیون دلار عنوان و ابراز امیدواری کرد که این حجم پس از اجرای لغو تحریم ها ۱۰ برابر رقم کنونی شود.

به این ترتیب، با حجم تجارت خارجی بیش از یکصد میلیارد دلاری ایران، میزان کنونی مبادله های اقتصادی و بازرگانی با آفریقای جنوبی به رغم وجود ظرفیت ها و بسترهای مشترک برای همکاری بسیار ناچیز است.

پس از روی کار آمدن دولت یازدهم و تلاش تهران برای برقراری تعامل سازنده با جهان، در زمینه بهبود مناسبات تهران- پرتوریا نیز امیدواری های بسیاری به وجود آمد. پیام تبریک «حسن روحانی» رییس جمهوری کشورمان به زوما در اردیبهشت ماه پارسال به مناسبت فرارسیدن روز ملی آفریقای جنوبی را می توان نمود توجه مقام های کشورمان به ضرورت های این بهبود روابط به شمار آورد؛ پیامی که در خصوص گسترش همکاری‌ های ۲ کشور در زمینه‌ های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ابراز امیدواری شده بود.

در روزهای پایانی همان ماه بود که هیاتی از بازرگانان و نمایندگان مجلس آفریقای جنوبی با هدف برگزاری دوازدهمین نشست کمیسیون مشترک ۲ کشور عازم تهران شدند و با همتایان ایرانی خود دیدار و گفت وگو کردند. در جریان این دور از گفت وگوها ۹۰ سند همکاری میان ۲ طرف امضا شد. تشکیل ۱۲ کمیسیون مشترک و امضای سندهای همکاری فراوان حاکی از روابط دیپلماتیک مطلوب میان ۲ کشور است که متاسفانه تاکنون به افزایش سطح معامله و تجارت نیانجامیده است.

مهمترین رویداد دیپلماتیک اخیر در این روابط دوجانبه، سفر «سیریل رامافوزا» معاون اول رییس‌ جمهوری آفریقای جنوبی به ایران در آبان ماه پارسال بود. در آن سفر جدا از اینکه ۱۶۰ تن از بازرگان و صاحبان صنایع آفریقای جنوبی حضور داشتند و با همتایان ایرانی خود دیدار و گفت وگو کردند، بستر برای سفر کنونی به ایران هموار شد. بی تردید در جریان این سفرها است که زمینه های همکاری فراهم و زمینه های تحولات مطلوب و مثبت در روابط ایجاد می شود.

**ظرفیت ها و زمینه های همکاری

سطح پایین مناسبات اقتصادی میان ایران و آفریقای جنوبی را نمی توان به معنای نبود یا کمبود بستر مشترک برای همکاری تفسیر کرد. تجارت کالا، مبادله خدمات، سرمایه گذاری و همکاری در حوزه مسایل بانکی از جمله زمینه های مهم همکاری ۲ کشور است. همچنین برقراری روابط فرهنگی، همکاری های دانشگاهی، بهداشتی و پزشکی نیز می تواند در این امر راهگشا باشد. مقابله فرهنگی- اطلاعاتی و گاه عملی با دهشت افکنی و گروه های تروریستی به عنوان پدیده شوم جهانی دیگر حوزه ای است که همکاری فعالانه ۲ طرف را می طلبد.

به باور کارشناسان، همکاری ‌های مشترک در بخش‌ های صنعت، معدن، عمران، کشاورزی، پتروشیمی، دارو، فولاد، کشتیرانی، فناوری های نو از دیگر فرصت های پیش روی ایران و آفریقای جنوبی به شمار می رود. همچنین، همکاری در حوزه حمل و نقل به ویژه حمل و نقل ریلی، نفت و انرژی از دیگر حوزه هایی است که می تواند به رونق روابط تهران و پرتوریا بینجامد.

از دیدگاه ناظران، بندر ژوهانسبورگ و بندرعباس می توانند کانون آغاز همکاری در زمینه ارتباطی ایران و آفریقای جنوبی قرار گیرند. موقعیت جغرافیایی ۲ کشور یکی از مهمترین مولفه هایی است که لازم است مورد توجه کارشناسان و مقام های ایران و آفریقای جنوبی قرار گیرد. موقعیت راهبردی و منحصر به فرد ایران در منطقه می تواند به کمک پرتوریا آید. آفریقای جنوبی از راه همکاری با ایران قادر خواهد بود در بازار منطقه خاورمیانه، کشورهای آسیای مرکزی و حوزه قفقاز نقش آفرینی کند. از طرفی آفریقای جنوبی به عنوان جنوبی ترین کشور قاره سیاه می تواند دروازه ورود ایران به بازار بزرگ آفریقا در مناطق تجارت آزاد «جامعه توسعه آفریقای جنوبی» (سادک) با جمعیتی بیش از ۳۵۰ میلیون نفری و «بازار مشترک کشورهای شرق و جنوب آفریقا» (کومسا) با جمعیت بیش از ۳۰۰ میلیون نفری باشد.

افزون بر موقعیت تعیین کننده آفریقای جنوبی در سطح قاره سیاه، این قدرت نوظهور آفریقایی در سطح بین المللی نیز از جایگاه ویژه ای برخوردار است. آفریقای جنوبی جدا از اینکه از جمله بنیانگذاران اتحادیه آفریقا محسوب می شود، در سازمان های بین المللی همچون سازمان ملل، اتحادیه کشورهای همسود، سازمان تجارت جهانی، صندوق بین ‌المللی پول، گروه ۷۷ و گروه ۲۰ (G-20) نیز عضویت دارد.

به این ترتیب فرصت های بسیاری در زمینه همکاری های سیاسی- دیپلماتیک و نیز اقتصادی- تجاری پیش روی جمهوری اسلامی ایران و آفریقای جنوبی قرار گرفته است. حال که در سایه توافق هسته ای، تحریم ها و مانع های بین المللی از جلوی راه ایران برداشته شده، سفر رییس جمهوری آفریقای جنوبی به ایران و بررسی بسترهای مشترک می تواند به همکاری هایی گسترده و سودمند منجر شود. تهران و پرتوریا می توانند با بهره گیری از فرصت پیش آمده و استفاده از توانمندی های یکدیگر صفحه تازه ای را در روابط خود ورق بزنند.


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :