در ریشه دار و محکم بودن روابط ایران و چین همین بس که دوره تحریم ها نیز نتوانست خدشه ای بر آن ایجاد کند. اینک در فضای پسابرجام تهران و پکن به دنبال ترسیم شکل تازه و متوازنی از روابط بویژه در عرصه اقتصادی هستند.

به گزارش تبریزمن، به نقل از ایرنا، «شی جین پینگ» رئیس جمهوری چین، در سفر دوره ای خود به خاورمیانه پس از ریاض و قاهره وارد تهران شد. برخی کارشناسان مسائل بین المللی این سفر دوره ای را تنها با نگاه به مناسبات اقتصادی و تجاری چین با سه کشور مهم خاورمیانه ارزیابی کنند اما تحلیلگران بر این باورند که سفر رییس جمهوری چین پیام هایی در عرصه سیاسی و دیپلماتیک نیز به همراه دارد و نشان از ورود نرم چین به برخی بحران های جهانی دارد که البته این دگرگونی با حضور در قلب انرژی جهان آغاز شده است.

شاید بتوان مدعی شد که همزمان با افزایش حضور و نقش آفرینی آمریکا در شرق آسیا، چین در پی جای پای محکمی در حوزه عمل رقیب (آمریکا) است و این سفر نیز در همین راستا صورت می گیرد.
افزون بر این تحلیلگران سفر رییس جمهوری چین به ایران را که پس از ۱۳ سال تکرار شده است – آخرین بار رییس جمهوری «جیانگ زمین» در سال ۲۰۰۲ به تهران سفر کرد- گامی مهم در گسترش روابط تجاری بین دو کشور و نقطه عطفی در مناسبات منطقه ای و بین المللی ارزیابی می کنند.

می توان سفر رییس جمهوری چین به منطقه و به ویژه ایران را از دیدگاه های زیر مورد ارزیابی قرار داد:

۱- اینکه مقام های سیاسی چین به گونه ای برنامه ریزی کرده اند که تنها چند روز پس از اجرای برجام ولغو تحریم های هسته ای علیه ایران، به تهران سفر کنند می تواند گویای مسائل زیادی باشد. شاید برخی این سفر را در مقایسه با سفر هیات ها و مقام های اروپایی دیرهنگام توصیف کنند اما نکته اینجاست که اروپایی ها برای بازسازی اعتماد از دست رفته ایرانی ها و کسب جایگاه در بازار و اقتصاد ایران به سوی تهران شتافتند؛ حال آنکه روابط ایران با چین هیچ گاه قطع نشد و حتی در دوران سخت ترین تحریم ها، چین بسیاری از نیازهای صنعتی و اقتصادی ایران را برآورده می کرد و هیچ گاه روابط خود را با تهران قطع نکرد.

 

اکنون مقام های چین به دنبال محکم تر کردن روابط اقتصادی و ارتقای روابط ۲ کشور تا سطح شریک تجاری هستند.

گرچه در برخی برهه های سیاسی، چین با کشورهای غربی همراه بود و از کنار تحریم های گسترده مالی، اقتصادی و نفتی ایران توانست به سودهایی دست پیدا کند اما پکن همچون کشورهای غربی رفتار نکرد و توانست با یک سیاست هوشیارانه به جای انتخاب میان بازار ایران و آمریکا، هر ۲ کشور را در کنار خود داشته باشد و منافع اقتصادی خود را تامین کند.

۲ – مردم ایران رویکرد غیر استعماری و پشتیبانی های چین در مذاکرات اتمی و حتی در دوران تحریم ها را در ذهن دارند و باوجود انتقادها به برخی عملکردها، به چین بعنوان شریکی قابل اعتمادتر از دیگر کشورها می نگرند. پیش بینی می شود که با برداشته شدن تحریم ها و اجرای برجام روابط تجاری ایران و چین گسترش خواهد یافت اما نکته مهم اینجاست که تاکنون این رابطه بیشتر بر مبنای تولید کالا و تکیه بر بازار مصرف ایران بوده است. همانطور که رئیس جمهوری و دیگر مقام های کشورمان تاکید کرده اند از این زمان به بعد گسترش سرمایه گذاری در بخش های صنعتی و خدماتی ایران و تقویت تولید کالا در ایران مهمترین شرط برای گسترش همکاری ها با کشورهای دیگر و حتی دوستان است.
بنابراین می توان پیش بینی کرد همانگونه که چین در بسیاری از کشورهای آسیایی، اروپایی و آمریکایی به سرمایه گذاری های بزرگ روی آورده و پروژه های قابل توجهی را در حال انجام دارد، وقت را مناسب دیده است تا رویکرد خود به ایران را به سمت افزایش سرمایه گذاری های زیربنایی دگرگون کند.

۳- اقتصاد چین از جمله بزرگترین اقتصادهای جهان است که به سرعت خود را به ایالات متحده در سطح نخست نزدیک می کند. بر اساس برخی برآوردها تا ۳۰ سال آینده می تواند به اقتصاد برتر جهان تبدیل شود. پویایی اقتصاد چین به ویژه در بخش تولید به حدی دارای اهمیت و تاثیرگذار است که پایین آمدن نرخ رشد اقتصادی چین در چند سال گذشته، اقتصاد جهانی را دچار تنش و افت کرده است. حتی برخی کارشناسان حوزه انرژی در زمینه کاهش قیمت نفت بر این باورند که کاهش رشد اقتصادی در چین موجب کاسته شدن از میزان مصرف نفت و در نتیجه افت تقاضا و کاهش شدید قیمت های جهانی آن شده است.
اکنون چین با تولید ملی سالانه بیشتر از ۱۰ تریلیون دلار، یکی از پائین ترین نرخ های رشد خود در ۲۵ سال گذشته را تجربه می کند. نرخ رشد این کشور بین ۶ تا ۷ درصد شده است و کارشناسان آینده مثبتی را هم برای آن پیش بینی نمی کنند. از این رو پکن در تلاش است برای تضمین آینده صنایع و تولید خود بازارهای مصرف پرقدرتی را به دست بیاورد. سه کشور ایران، مصر و عربستان با جمعیتی نزدیک به ۲۰۰ میلیون نفر می توانند بازار مناسبی برای کالا و تکنولوژی چین باشد.

۴- این موضوع آشکار است که چین برای ادامه و افزایش رشد اقتصادی خود به انرژی خاورمیانه نیازمند است و به هیچ عنوان خواستار وجود چالش یا قطع ارسال انرژی به کشورش نیست. چین اکنون سود سرشاری را از انرژی ارزان و نفت تخفیف دار خاورمیانه کسب می کند. از همین رو به گفته مقام های پکن اگر خاورمیانه ثبات نداشته باشد، جهان خیلی صلح آمیز نخواهد بود و توسعه صورت نمی گیرد. چین سعی دارد روابط دیپلماتیک خود را با کشورهای مهم منطقه متوازن و تقویت کند و گرچه به طور رسمی اعلام کرده است که وارد تنش میان کشورهای منطقه از جمله ایران و عربستان نمی شود اما گفته می شود که یکی از اهداف سفر رئیس جمهور چین به منطقه میانجی گری میان ایران و عربستان برای عادی سازی روابط است.

۵- از دیدگاه دولتمردان چین ایران بخشی مهم در ابتکار جاده ابریشم جدید است و چین نیز می تواند به توسعه، افزایش تجارت و ایجاد زیرساخت های فراسوی آسیا کمک کند. به گفته رسانه های چین، ایران در دوران پس از تحریم ها می تواند توسعه ای سریع داشته باشد اما این کشور برای بازگشت به عرصه اقتصادی به سرمایه گذاری خارجی، حمایت فنی و بهبود زیرساخت ها نیاز دارد. گفته می شود امضای قراردادهای جدید تجاری و طرح پیشنهاد چین برای احداث خط راه آهن بین دو کشور می تواند روابط ۲ کشوررا وارد عصر جدیدی کند.
چندی قبل «اسدالله عسگراولادی» رییس اتاق بازرگانی ایران و چین در زمینه روابط دو کشور اعلام کرد: سطح مبادلات تجاری ما با چین پارسال به دلیل تنزل قیمت نفت کاهش یافت و به ۴۲ میلیارد دلار رسید در حالی که در سال قبل از آن، حجم مبادلات تجاری ایران و چین ۵۲ میلیارد دلار بود. ۲ کشور قصد دارند سطح مبادلات تجاری خود را تا سال ۲۰۱۶ به مرز ۷۰ میلیارد دلار برسانند.
در فرجام سخن باید گفت بر پایه ارزیابی کارشناسان، افزایش سرمایه گذاری در ایران، نزدیکی بیشتر چین به حوزه های انرژی (اکتشاف، پتروشیمی و بهره برداری از چاه های نفت و صادرات)، پروژه قطار پر سرعت از چین به اروپا که از خاک ایران می گذرد، موافقتنامه سوآپ (مبادله) ارزی بین ۲ کشور، همکاری در زمینه مناطق آزاد ۲ کشور و مشارکت چین در امور مالی و بورس از جمله مسائل مورد علاقه طرف ها است. افزون بر این همکاری در صنعت فولاد، حمل و نقل، خودروسازی ایران، ایجاد شهرک های صنعتی و حوزه الکترونیک از مهمترین حوزه های مورد علاقه ۲ کشور بیان شده است.

در حوزه سیاسی نیز همکاری و تلاش برای مبارزه با تروریسم در منطقه و جهان، تلاش برای کاستن تنش در روابط ایران و عربستان، بررسی و نقش آفرینی در موضوع صلح در سوریه، گفت وگوها جهت عضویت دائم ایران در پیمان شانگهای، تاثیر ساخت جاده ابریشم در ایجاد صلح و ثبات منطقه ای و همکاری نظامی تهران و پکن از مسائل مورد علاقه ۲ کشور بیان می شود.


Galaxy S7 - 944 x 150

کلیدواژه ها : ,

این خبر را به اشتراک بگذارید :