صنایع دستی آذربایجان شرقی بواسطه تنوع و غنای بالا یکی از نقاط قوت این استان در جذب گردشگران محسوب می شود البته در صورتی که روندهای حمایتی و تعاملی با آن اصلاح و بیش از پیش تقویت شود.

به گزارش تبریزمن، توریسم یا گردشگری واژه ای است که در دهه های اخیر جایگاه ویژه ای در مباحث اجتماعی و اقتصادی یافته و در بعد عملی نیز تاثیر و کارکردهای شگرف خود را در بسیاری از حوزه ها به اثبات رسانده تا جایی که اکنون از آن به عنوان یک صنعت و آن هم از نوع کاملا سودآور یاد می شود، صنعتی که نتایج توجه به آن را می توان حتی در همین کشورهای همسایه خود مانند ترکیه به راحتی لمس کنیم، کشورهای نه چندان توسعه یافته همین چند سال پیش که اکنون بواسطه توجه جدی به بحث گردشگری، به مقصد سفر بسیاری از گردشگران خارجی و منتفع از اثرات آن شده اند.

اما حوزه گردشگری در بطن خود از بخش هایی تشکیل شده که هر یک می توانند سهمی قابل توجه از این صنعت را در اختیار بگیرند، بخش هایی مانند صنایع دستی که در کشوری مانند ایران با تنوع قومیتی و فرهنگی به عنوان مؤلفه هایی اثرگذار بر این صنایع است، بیش از سایر کشورها نمود می یابد و اسامی چون فرش دستبافت، فیروزه کاری، منبت کاری، شیشه گری، چرم و کفش دست دوز و بسیاری نمونه های دیگر از صنایع دستی گواهی روشن بر این ادعاست.

در این میان آذربایجان شرقی از استان هایی است که باید سهمی جداگانه و البته قابل توجه را برای گردشگری و صنایع دستی آن در نظر گرفت زیرا تنها ذکر عناوین و القاب ملی و بین المللی چون شهر موزه ها، شهر نمونه گردشگری جهان اسلام در ۲۰۱۸، پایتخت نگارگری جهان اسلام و شهر جهانی فرش دستبافت برای توصیف مرکز این استان یعنی تبریز بخوبی مؤید ظرفیت های این استان در حوزه گردشگری در حالت کلان و البته صنایع دستی در نگاهی موشکافانه تر است.

تمام این ویژگی ها در کنار اتفاقی مهم چون انتخاب تبریز به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام در سال ۲۰۱۸ بررسی وضعیت صنایع دستی آذربایجان شرقی را اجتناب ناپذیر می سازد چرا که بدون شک این حوزه می تواند سهم بسزایی در جذب گردشگران و توسعه بیش از پیش استان ایفا کند، موضوعی که در گفت و گو با مسئولان و فعالان صنایع دستی آذربایجان شرقی در پی روشن شدن آن برآمده ایم.

تعامل برنامه ریزان و فعالان صنایع دستی و پرهیز از تصمیمات لحظه ای امری لازم و ضروری است

مسئول موزه سفال زنده تبریز در گفت و گو با خبرنگار ما با اشاره به تعامل مناسب مسئولان صنایع دستی و فعالان این حوزه در آذربایجان شرقی اظهار داشت: باید در مورد بحث معرفی صنایع دستی کار جدی و چند جانبه و در قالب برنامه ریزی های کوتاه، میان و بلندمدت صورت گیرد و در این میان تعامل برنامه ریزان و شهروندان متخصص در صنایع دستی برای تعریف بسترها و تبیین شفاف انتظارات و خواسته های دو طرف امری ضروری است.

تطهیری مقدم پرهیز از نگاه و تصمیمات لحظه ای و خلق الساعه را لازمه توسعه صنایع دستی به عنوان محصولی فرهنگی و زمان بر به لحاظ تولید و معرفی دانست و افزود: انتظارات غیرواقعی برنامه ریزان از هنرمندان و بالعکس نتیجه چنین رویکردی و مایه دلسردی تولید کننده و محقق نشدن اهداف مورد نظر برنامه ریزان است و در بسیاری موارد انتظارات و خواسته های فعالان صنایع دستی با برنامه های مسئولان و ابعاد آنها تناسبی ندارد و همین امر زمینه ساز بسیاری از مشکلات می شود.

وی با اشاره به تعامل مناسب در حوزه صنایع دستی آذربایجان شرقی بواسطه حضور افراد متخصص در سمت مسئولان و برنامه ریزان کلان استانی گفت: نحوه تعریف خواسته های فعالان صنایع دستی یک نیاز قدیمی است و اکنون با نگاهی جدید مورد توجه مسئولان قرار گرفته که البته نیاز به کار جدی دارد و بالفعل شدن توانمندی های نسل جدید و تحصیل کرده صنایع دستی از طریق تعامل دوسویه باید در سیاست های کلان سازمان های مربوطه ای مانند میراث فرهنگی مدنظر قرار گیرد.

هنرمند سفال سفید تبریز خاطر نشان کرد: هنرمندان صنایع دستی باید به سمت درک نقاط اشتراک و تقویت آنها در راستای بازتاب یکپارچه ای در قالب خروجی صنایع دستی سوق داده شوند که این مهم از طریق تقویت انجمن ها، کانون ها و شاخه های تخصصی ممکن است و میراث فرهنگی استان با وجود دریافت نمره قبولی در خصوص فعالیت های صورت گرفته، باید این موضوع را بویژه در مورد نسل جدید تربیت شدگان صنایع دستی جز اولویت های خود قرار دهد.

تطهیری مقدم تصریح کرد: بی توجهی به این مهم موجب ایجاد بخش های جزیره ای و پراکنده در حوزه صنایع دستی و در نتیجه اتلاف انرژی تولید و مصرف کننده و دلسردی هر دو از فعالیت و حضور در این عرصه می شود که مجموعه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مسئول مستقیم و نخست ایجاد این تعامل و هماهنگی است.

هنرمندان صنایع دستی باید با فعالیت همسو از فرصت های موجود استفاده کنند

نوری زاده هنرمند فعال در هنر چاپ باتیک که مختص شهرستان اسکو است که ضمن دریافت فوق لیسانس و دکتری طراحی لباس از ترکیه، یک برند نیز به ثبت رسانده و پس از بازگشت به کشور در اواخر سال گذشته با معاونت صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همکاری دارد و در خصوص کیفیت فعالیت ها در این حوزه می گوید: پیش از این رفتارها و برخوردها در حوزه صنایع دستی چندان مناسب نبود اما در حال حاضر مسئولان و دست اندرکاران با دلسوزی پای کار هستند.

وی به چالش های پیش روی صنایع دستی بویژه در آذربایجان شرقی نیز اشاره کرده و می افزاید: هر چند برخوردها و رویکردها نسبت به گذشته تغییر قابل توجهی کرده اما اگر تنها روندهای فعلی ادامه یابد و شرایط در مورد برخی چرخه های حمایتی معیوب در کنار نگاه هنرمندان این عرصه بهبود نیابد، هنرهایی مانند باتیک به ورطه فراموشی سپرده خواهند شد زیرا در حال حاضر کیفیت آثار صنایع دستی قربانی قیمت و کپی کاری است.

این هنرمند خلاق اسکویی ادامه می دهد: در اسکو کارهای چاپ سیلک را بنام باتیک تولید می کنند که در صورت عدم تغییر این رویه ها باید گفت که متاسفانه نابودی این هنر را شاهد خواهیم بود و برای جلوگیری از این اتفاق تلخ پیشنهاد داده ایم که کارهایی که با نام باتیک عرضه می شوند، با شناسنامه و ذکر جزئیات مشخص تولید شوند.

وی موضوع حق معنوی و کپی رایت را نیز از الزامات بقای صنایع دستی چون چاپ باتیک می داند و می گوید: علاوه بر این نوآوری در کار و طرح ها نیز باید نمود یابد و سرآغازی برای فرهنگ سازی کپی رایت در سایر حوزه ها شود که کار چندان دشواری نیست.

نوری زاده حمایت های سازمان میراث فرهنگی را نیز امیدوارکننده توصیف و تصریح می کند: با اقداماتی چون ارائه تسهیلات بانکی، برخی فعالان موفق به توسعه حوزه کاری خود شده اند و خوشبختانه حتی برخی نیز اقدام به تولید ابریشم مورد نیاز کارهای باتیک در اسکو کرده اند.

وی معتقد است با توجه به بازار گسترده این هنر در مناطق داخلی چون ترکمن صحرا و مناطق خارجی چون آذربایجان و ترکمنستان آینده آن روشن است البته در صورتی که تولیدکنندگان با یکدیگر هماهنگ و همسو فعالیت کنند و از برخی سودجوئی ها جلوگیری شود، موضوعی که متاسفانه برخی از تولیدکنندگان محلی چندان به این ساز و کارها اعتقادی ندارند.

این هنرمند استان آینده وضعیت صنایع دستی آذربایجان شرقی را نیز چنین ارزیابی می کند که با توجه به بهبود تعامل سازمان میراث فرهنگی و فعالان، وضعیت و شرایط این حوزه نسبت به چند سال قبل متحول شده و چشم انداز امیدوارکننده است و در حوزه تخصصی نیز ورود فارغ التحصیلان دانشگاهی صنایع دستی نوید آینده بهتری را می دهند.

نوری زاده تاکید دارد: البته باید اذعان داشت که بیشتر این تخصص ها وجهه و جنبه تئوریک و نظری داشته و کابرد عملی به خود نگرفته اند و به همین دلیل ورود عملی و همراه با دانش و آگاهی به حوزه صنایع دستی و استفاده از تجارب استادکاران لازمه و مکمل این آموخته هاست تا این فارغ التحصیلان با نگاهی پست مدرن نسبت به احیا و ادامه حیات صنایع دستی اقدام کنند.

صنایع دستی آذربایجان شرقی به دنبال ایفای نقش جدی در رخدادهایی چون تبریز ۲۰۱۸

معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی نیز در گفت و گو با خبرنگار ما ضمن ارائه تصویری از وضعیت کلی این حوزه گفت: آذربایجان شرقی هشت هزار هنرمند فعال در ۷۹ رشته صنایع دستی ثبت شده در سامانه اطلاعات اداره کل میراث فرهنگی دارد که به دنبال ایفای نقش جدی در رخدادهایی چون تبریز ۲۰۱۸ هستند.

فرشاد به آفرین با اشاره به توفیقات مهم در حوزه صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی در سال گذشته خاطر نشان شد: برگزاری موفق نمایشگاه صنایع دستی در تبریز با حضور ۳۰۰ هنرمند استانی و کشوری، ثبت تبریز به عنوان شهر جهانی فرش دستبافت و نیز انتخاب این شهر به عنوان شهر نمونه گردشگری جهان اسلام برای ۲۰۱۸ از اتفاقات مهم در سال ۹۴ و نتیجه برنامه ریزی ها و تلاش های طولانی مدت مسئولان و فعالان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان بود.

وی توجه به صنایع دستی شهرستان ها را از اولویت های میراث فرهنگی آذربایجان شرقی برشمرد و افزود: سهم ۴۲ موردی شهرستان ها از دریافت ۹۷ نشان ملی مرغوبیت صنایع دستی استان نشان از ظرفیت های بالای روستاها و شهرستان هاست و تلاش می کنیم از طریق برنامه های بلند مدتی چون آموزش و برندسازی، هر شهرستان حداقل با یک رشته از صنایع دستی ویژه آن منطقه شناسانده شود همانگونه که اکنون شهرستان های اسکو با چاپ باتیک، زنوز و مرند با سفال و سرامیک و میانه با تراش سنگ های قیمتی شهره هستند.

معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی ایجاد و تقویت مراکز فروش دائمی، برگزاری نمایشگاه ها و جشنواره های صنایع دستی را از دیگر اولویت ها برای بهبود شرایط صنایع دستی استان دانست و تصریح کرد: به دنبال رایزنی با سازمان ها و ادارات برای همکاری در ایجاد فروشگاه های دائمی صنایع دستی هستیم تا یکی از مهمترین موانع توسعه این حوزه برطرف شود.

به آفرین خاطر نشان کرد: اگر موضوع بازاریابی و فروش صنایع دستی استان تقویت شود، بسیاری از دیگر مشکلات این حوزه و فعالان آن خود به خود حل خواهد شد زیرا از یک سو فروش تولیدات صنایع دستی بدلیل عدم ضروریت در زندگی روزمره دشوار است و از سوی دیگر متاسفانه خرید صنایع دستی خارجی توسط شهروندان در حال تبدیل شدن به معضلی برای محصولات داخلی و ضربه زدن به فعالان این حوزه است که مقابله با آن نیازمند فرهنگ سازی در بین مردم و وظیفه سازمان هایی چون میراث فرهنگی است.


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :