پرده سن کنار می رود؛ فرشته آب با صورت سفید و بال هایی به رنگ آبی روشن در وسط صحنه سر بر شانه، نگران و غم انگیز است؛ چشم ها همه خیره به صحنه که چه اتفاقی می افتد و ناگهان فرشته بر می خیزد و با صدایی آکنده از غم و اندوه، سرود گله و شکوه سر می دهد.

به گزارش تبریزمن، ‘سونسوز سوسوزلق'(تشنگی بی پایان)، عنوان نمایشی با محوریت احیای دریاچه ارومیه و با کارگردانی نسیم افشارنیا است که در آیین افتتاح نمایشگاه بین المللی کتاب تبریز در اواخر گذشته در تبریز به روی صحنه رفت.

این نمایش با موضوع تبعات خشک شدن دریاچه ارومیه در سه بعد زمانی، پیش از خشک شدن و زمان حیات دریاچه، مسائل و مشکلات موجد خشکی دریاچه و امید به حیات دوباره ی آن به نویسندگی ‘محمدعلی پورمقدم’ و کارگردانی ‘نسیم افشارنیا’ از ۲۷ شهریور تا ۲۰ مهر ماه جاری در تبریز اجرا می شود.

صحنه نمایش به شکل بسیار ساده ای آراسته شده و عبارت معروف ‘سادگی زیباست’ را در ذهن مخاطبان تداعی می کند.
فرشته آب سرش را بلند می کند، برمی خیزد و با صدای حزن انگیزی که به گریه و ناله شبیه است، فریاد برمی آورد که : ‘منه بیر اووج سو وئرین ‘(حداقل یک کف دست آب به من بدهید) ‘من بو ائلین دوزلی گولییم’ (من برکه نمکین این ایل و تبارم).

فرشته، بال هایش را که به شکل امواج دریاست، به حرکت در میآورد و با دیکلمه ای آهنگین و موزون، غم دریاچه ارومیه را فریاد می زند: ‘ من بیچاره ام غم دل های عاشق طبیعت ام ‘.

فرشته آب همچنان می غرد و بال های آبی رنگش مواج می شوند؛ در پشت سر فرشته، تابلوهایی با تصاویر سدها به عنوان یکی از دلایل خشکیدن دریاچه ارومیه خودنمایی می کنند.

فرشته نمایش ‘ تشنگی بی پایان’ تنهاست؛ تنهایی ای که به نوعی تداعی تنها ماندن دریاچه و سستی مردمان پیرامونش در نجات اندک رمق باقی مانده بر پیکر نمیه جان آن نیز است.

گفت و گوی این نمایش نیز به شکل مونولوگ و توسط فرشته آب (نسیم افشار نیا کارگردان اثر) اجرا می شود تا از این زوایه دید نیز پیام تنهایی و درماندگی دریاچه در حال خشکیدن ارومیه با شفافیت بیشتری به تماشاگر منتقل شود.

هر چند دکور نمایش بسیار ساده و شامل چند لایه پارچه و عوامل مستتر در پشت صحنه است که در زیر بال های فرشته از چشم ها غایبند، اما تاثیرگذاری آن در به تصویر کشیدن خشکیدن دریاچه به اندازه ای است که برخی از تماشاگران ناخواسته و ندانسته با آوای حزن اندوه فرشته هم آواز می شوند و قطره های اشک از گوشه چشمانشان جاری است.

فرشته به نشانه مواج کردن امواج دریاچه بالا و پایین می رود و به راست و چپ متمایل می شود در این میان دامن مشکی وی به مثابه نماد جاده آسفالته خش انداخته بر دل دریاچه نمایان می شود که خطوط منقطع آن بیانگر جدا شدن این پیکره آبی به دو نیمه است.

و باز فرشته، گفتار حزن انگیزاش را با صدای رسا و در میان امواج خروشان و خشمناک دریاچه ادامه می دهد: ‘… آی! آرزوهای برباد رفته در آستین ام گداخته می شوند…’.

‘دالغالاریم سئوینج وئریر بو ائل لره'( موج هایم شادی بخش این ایل و تبارند) ‘قوزانیر داغلارا دووارلارا ورور'( بلند می شوند و خود را به کوه ها و صخره ها می کوبند).

و ناگهان پوشش آبی رنگ فرشته به عنوان نماد آب و حیات کنار کشیده می شود و پارچه سفید زیر آن به مانند سمبل خشکی و نمک نمایان می شود.

و چه زیباست فریاد آه و ناله فرشته از این وضعیت ناخوشایند، آنجا که فریاد برمی آورد: ‘شما کی هستید که آبم را خشک کردید؟ ریشه هایم را خشکاندید؟ خدایا این چیست؟’.

اینجاست که تاثیرگذاری پیام نمایش ‘ تشنگی بی پایان’ به اوج خود می رسد و های های گریه برخی از حاضران بلند می شود؛ مخاطب به خوبی در می یابد که ناله و فغان دریاچه از خشک شدن اش خطاب به اوست؛ اویی که همه چیزش را از دریاچه گرفته و اکنون آن را به حال نیمه جان خود رها کرده است.

اویی که سده ها و هزاره ها از نعمت های خدادادی دریاچه نهایت استفاده را برده و در روزهایی که باید مراعات حالش را بکند، از هیچ تلاشی برای مکیدن اندک آب باقیمانده در ریشه دریاچه فروگذار نمی کند.

فرشته آب کمک می خواهد و موسیقی حزن انگیز متن نمایش، غمناکی و شورناکی وضعیت دریاچه را دوچندان می کند و سایه همدردی با این پیکره آبی افتاده در شمال غرب کشورمان ولو برای لحظاتی چند در میان حضار زبانه می کشد.
و صدای فرشته در حالی که تحلیل می رود، در گوش حضار می پیچد: ‘پوزولاجاک مین دیلکلی گوللریم’ (گلهای هزار آرزویم خواهند خشکید) ‘قرانلیق دوشه جک باشیز اوستونه'( تاریکی بر سرتان آوار خواهد شد).

و چه زیباست تماشای نمایشی این چنان تاثیرگذار که با زبانی ساده و صحنه ای ساده تر از آن، پیام مسوولیت پذیری ملت بزرگی بنام ایرانی را در صیانت از داشته های خدادادی اش در سالن اجتماعات نمایشگاه بین المللی تبریز می پراکند.

اینجاست که پیام عزم مردم ایران اسلامی و دولتمردان با همت اش در قالب نمایشی ساده و دلنشین با وسعت قلبی به پهنای دریاچه ارومیه به نمایش گذاشته می شود تا همه بدانند زبان هنر در خدمت تحقق برنامه های توسعه در گوشه ای از خاک عزیز ایران اسلامی به نام آذربایجان شرقی و احیای پهنه ای آبی در آن موسوم به ‘دریاچه ارومیه’ است.

نسیم افشارنیا کارگردان این اثر نمایشی تاثیرگذار می گوید: نمایش ‘سونسوز سوسوزلوق’ (تشنگی بی پایان) از سه صحنه تشکیل شده است؛ صحنه اول، اهمیت دریاچه ارومیه و میزان تاثیر گذاری آن بر زندگی بشریت و طبیعت را نشان می دهد. در دومین صحنه به عوامل خشک شدن دریاچه پرداخته ایم و در سومین صحنه نیز دریاچه دست یاری به سمت مردم دراز کرده و عواقب از بین رفتن خود را نشان می دهد.

وی اضافه می کند: تعداد عوامل پشت صحنه تئاتر’سونسوز سوزولوق’ ۱۰ نفر است اما توسط یک نفر روی صحنه اجرا می شود؛ تهیه کننده تئاتر خودم هستم و همه ی هزینه های لازم را شخصا پرداخت کرده ام.

وی که از استقبال کم مردم و مسوولان محلی از اثری به این درجه اهمیت درباره موضوعی حیاتی و ملی به نام ‘خشک شدن دریاچه ارومیه’ به شدت گله مند است، ادامه می دهد: کسی از این کار حمایت مالی نکرده است، اما اداره ارشاد سالنی در اختیار ما قرار داده بدون اینکه کرایه دریافت کند؛ شهرداری نیز چاپ و نصب بنرهای تبلیغاتی ما را عهده دار شده است؛ ۲۵ میلیون ریال برای دکور نمایش پرداخت کرده ام و بابت قراردادهای عوامل پشت صحنه نیز بدهکار هستم.

افشارنیا درباره مضمون نمایش ‘سونسوز سوسوزلوق’ نیز می گوید: در این اثر نمایشی، دریاچه ارومیه خوبی ها و فواید خود را یادآوری می کند و می گوید به خاطر بیاورید روزهای خوشی را که در دامان من گذرانده اید؛ و در صحنه ای دیگر می گوید اگر من نباشم ‘ دوزلو توزلار یاتاجاخ باغلارا’ و باغها و سرسبزی ها به نمک زار تبدیل می شود ….

وی تشریح می کند: حداقل تاثیری که این نمایش روی تماشاگر می گذارد، این است که فریاد دریاچه ی ارومیه در قالب این تصویر در ذهن شان حک می شود، هرچند که من معتقدم تاثیر این نمایش به طور قطع بیش از اینهاست؛ اگر تماشاگران ‘سونسوز سوسوزلوق’ اندکی تحت تاثیر قرار بگیرند و در صرفه جویی آب بکوشند، در احیای دریاچه ارومیه بسیار تاثیر گذار خواهد بود.

محمد علیپور مقدم نویسنده نمایش ‘تشنگی بی پایان’، امین رجب پور تبریزی دستیار کارگردان، جابر نجفی سرپرست گروه، معین جعفری مدیر صحنه، امین رجب پور تبریزی، اجرای موسیقی، سامان آروین طراح نور و نسرین رحیم پورطراح گریم این اثر تاثیرگذار نمایشی هستند.

باشد که مسوولان دستگاه های متولی احیای دریاچه ارومیه، اهتمام برای خلق این گونه آثار هنری را قدر نهند و مردم تبریز و آذربایجان شرقی نیز در راستای ایفای وظیفه خطیر شهروندی خود در صیانت از محیط زیست و آشنایی نزدیک با تبعات غیرقابل جبران خشکیدن دریاچه از این نمایش دیدن کنند.


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :