شیخ محمود شبستری، عارف نامی ایران زمین در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری از شعرایی است که آوازه شهرتش نه تنها مرزهای ملی را در نوردیده، بلکه دایره نفوذ اندیشه هایش یونسکو را به نامگذاری سال های ۲۰۱۷-۲۰۱۶ به نام وی مفتخر ساخته است.

به گزارش تبریزمن، با تعمق در ادبیات پر رمز و راز فارسی؛ چه نظم و چه نثر به این نکته می رسیم که غنای ادبیات فارسی بر دوش دو نوع عرفان (نظری که با دنیای عقل و استدلال سر و کار داشته) و عرفان عملی (که با دنیای ذوق و روح و شهود در ارتباط است) استوار است.

در این میانه بزرگانی همچون خواجه عبدالله انصاری، عطار نیشابوری ، جلال الدین مولانا، ابوسعید ابولخیر، بایزید بسطامی، منصور حلاج، سنایی غزنوی، سعدی، حافظ … و شیخ محمود شبستری چون نگینی بر تاج ادبیات عرفانی فارسی می درخشند و تلالوء اندیشه هایشان مرهمی بر تنهایی دنیای فسرده انسان امروزی است که خسته از غبار دلگیر زندگی مادی، روح خود را در چشمه زلال معرفت صیقل می دهد.

‘شیخ محمود شبستری’ یکی از این بزرگان نامی عرفان است که هر چند بیش از چهار دهه در این دنیای خاکی نزیست، اما شاهکاری از خویش بر جای گذاشت که بعدها چراغ دل عارفان و عاشقان و آئینه معرفت حق پویان شد.

شیخ سعدالدین محمود فرزند عبدالکریم در ایام سلطنت گیخاتوخان در شهر شبستر از توابع تبریز در آذربایجان شرقی چشم به جهان گشود.

وی اکثر سال های عمر خویش را به سیاحت در اطراف و اکناف جهان پرداخت و بدین سان کوله باری از تجربه و حکمت برای خویش اندوخت و میراثی ماندگار برای نسل های بعد به یادگار گذاشت.

‘شیخ محمود شبستری’ از علمای مشهور متصوفه زمان خود بود و دانش پژوهان برای حل مسائل عرفانی خویش به او مراجعه می کردند و از وی به عنوان یکی از نوادر روزگار و مفاخر فلاسفه ایران یاد می شود.

وی به خاطر جایگاه و اعتباری که در عرصه عرفان داشت، همواره مورد وثوق علما، شعرا و عرفا و فلاسفه جهان قرار داشت و در اکثر مجالس و محافل، پاسخگوی خیل سوالات و پرسش های دیگر عرفا بود.

مشهورترین اثر شیخ محمود شبستری ‘گلشن راز’ نامیده شده است؛ گلشنی که با سلوک معنوی، تفکر همراه با عشق و معرفت، با زبان رمزی، راز حقیقت را نمایان می کند و ترجمه آن به چندین زبان زنده جهان، موید اعتبار و ارج و قرب اوست.

شیخ محمود شبستری چنان به مضامین عرفانی تسلط داشت که حتی پاسخ های خود را فی البداهه و در همان مجلس به نظم و نثر درمی آورد و پاسخ می گفت.

‘مثنوی گلشن راز’ یکی از آثار ارزشمند ادب فارسی که نزدیک به یک هزار بیت دارد، از جمله مهم ترین کتاب تعلیمی عرفانی فارسی به شمار می آید که در شکل گیری آثار و اندیشه های والای عرفانی بعد از خود تاثیر به سزایی داشته است.

همچنین این کتاب در حوزه فلسفه اسلامی نیز از جایگاه قابل تاملی برخوردار بوده و کمک بسیاری به شناخت مبانی عرفان ایرانی در سده‌های هفتم و هشتم کرده است.

نقل است شیخ محمود شبستری، مثنوی ‘گلشن راز’ را در جواب چند سؤال منظوم امیر حسین هروی که از دیار خراسان به نزد مشایخ آذربایجان رسیده بود، سرود و کوشید به سؤال هایی که عارف خراسان در قالب ۱۵ مسأله طرح کرده بود جواب دهد.

شیخ محمود در جواب سؤال پرسنده مسأله ‘تفکر’ را مطرح می کند که به اعتقاد وی عبارت است از’رفتن از باطل بسوی حق’ و دیدن ‘کل مطلق’ در وجود ‘جزء’؛ این تعبیر او در واقع اساس بینش صوفیه است و تفاوت بین علم صوفی را که کشفی است با علم فیلسوف که استدلالی است بیان می کند.

آوازه اندیشه و عرفان ‘شیخ محمود’ منحصر به زادگاه خود نبود، بلکه شعاع اندیشه ها و افکارش فراتر از مرزهای کشور رفته و شیفتگان حقیقت را به غور در اندیشه هایش وا داشته و مراکز علمی و ادبی دنیا در برابر مقام اش سر تعظیم فرود می آورند.

با توجه به جایگاه جهانی عارف بزرگ شیخ محمود شبستری، یونسکو نام اش را زینت بخش سال های ۲۰۱۷-۲۰۱۶ کرد و اداره کل فرهنگ و ارشاد آذربایجان شرقی نیز همایشی در بزرگداشت وی برگزار می کند.

معاون فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، شیخ محمود شبستری را عارفی نامدار و حکیمی وارسته دانست و گفت: بیت بیت کتاب وزین گلشن راز، از آسمان معنی به زمین الفاظ فرود آمده و در عالم نقش و نگار، نام و نشان یافته است و این کتاب گران سنگ به حقیقت یکی از حکیمانه ترین و زیباترین کتاب های عرفانی به زبان شعر می باشد.

محمدحسن چمیده فر افزود: آیین بزرگداشت این شاعر نامی، فرصتی است تا به جای گشت و گذار کامل، تنها دریچه‌ای بدان گلشن بگشاییم و پاسخ کوتاه وی را به پاره‌ای از مسائل عرفانی باز ‌نماییم و مشام جان ها را به شمیم گل های گلشن راز عطر آگین سازیم.

وی خاطر نشان کرد: این عارف و شاعر پرآوازه ایرن در کتاب خود با زبان شعر راه تکامل انسان را به زیباترین شیوه بیان نموده و مفاهیم عمیق عرفانی و انسانی را به تصویر کشیده است.

آیین بزرگداشت شیخ محمود شبستری پانزدهم اردیبهشت ماه جاری در سالن همایش های آرامگاه شیخ محمود شبستری در شبستر برگزار می شود.

سعدالدّین محمودبن امین‌الدّین عبدالکریم‌بن یحیی شبستری معروف به شیخ محمود شبستری یکی از عارفان و شاعران سدهٔ هشتم هجری ا‌ست. با توجه به مطالب مندرج در کتاب روضات الجنان جلد ۲، وی معاصر شیخ بابا ابی شبستری (متوفی به سال ۷۴۰) بوده و در همان سال فوت کرد، لذا سن شیخ محود شبستری در زمان فوت باید ۵۲ یا ۵۳ بوده باشد.

وی از مشاهیر عرفای ایران است و بیشتر شهرت او به خاطر اثر معروفش گلشن راز است.

شهرستان شبستر در ۶۰ کیلومتری شمال غرب تبریز مرکز آذربایجان شرقی واقع شده است.


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :