ترویج فرهنگ تحمل مخالف میان نیروهای سیاسی نیاز امروز جامعه ما است؛ جامعه ای که هر از گاهی کنش و واکنش های تحمل گریز، غیرتکثرگرا و تندِ نیروهای مخالف علیه یکدیگر، فضای سیاسی آن را تیره گون و ناپسند می سازد.

به گزارش تبریزمن، رهبر انقلاب در دیدار اخیر با معلمان و فرهنگیان بر ضرورت نهادینه کردن فرهنگ تحمل مخالف در جامعه تاکید کرد؛ اشاره ای که سبب شد ضرورت های افزایش سطح بردباری جامعه، تکثرگرایی و تحمل رقیبان در کانون توجه رسانه ها و فعالان سیاسی قرار گیرد.

رهبری در این دیدار که دوازدهم اردیبهشت ماه و به مناسبت روز معلم برگزار شد تصریح کرد: «تحمل مخالف؛ بله، تا یک کسی یک مختصر تنه‌ای زد به ما، ما برگردیم با مشت به سینه‌اش بکوبیم؛ این عدم تحمل است. اسلام این را از ما نمی خواهد، اسلام عکس این را از ما می خواهد؛ رُحَمآءُ بَینَهُم.»

با توجه به این سخنان، در مورد بایسته های ترویج و نهادینه کردن فرهنگ دیگرپذیری و تحمل مخالف و رقیب در جامعه چند نکته لازم به یادآوری است.

۱- تحمل رای و نظر مخالف در جامعه یکی از اصلی ترین ویژگی های نظام های مردمسالار است؛ نظام هایی که مخالفان از حق اعتراض برخوردارند و صاحبان قدرت به واسطه وجود چنین حقی، در برابر رقیبان از خود بردباری نشان می دهند. در چنین نظامی حتی اگر مخالفان در اقلیت باشند صدایشان سرکوب نمی شود و همیشه گوش هایی شنوای صدای آنان است.

این در حالی است که در نظام های تمامیت خواه و مستبد نه تنها صدای اقلیت مردم شنیده نمی شود بلکه در بسیاری از موارد خواسته های بیشتر مردم قربانی خواست صاحبان قدرت و خودهمه پنداران کم شمار می شود.

از طرف دیگر و همانگونه که رهبری تاکید دارد، تحمل مخالف یکی از پیشروترین آموزه های دینی ما است که در سیره سیاسی پیامبر و امامان شیعه بسیار به چشم می خورد. بر همین مبنا لازم است در چارچوب نظام جمهوری اسلامی ایران که در پیاده سازی الگوی سیاسی «مردمسالاری دینی» پیشتاز است، ضریب تحمل سیاسی و پذیرش دیگری میان کنشگران، تشکل ها و احزاب سیاسی ترویج یابد تا صدای مخالف نه تنها سرکوب نشود بلکه از طریق سازوکارهای مردمسالارانه در تصمیم گیری ها و تصمیم سازی ها مورد توجه کنشگران سیاسی قرار گیرد.

۲- کنشگران سیاسی پیش از اینکه بازیگران عرصه سیاست باشند، شهروندان جامعه به شمار می روند و رفتارشان شاخصی از فرهنگ عمومی جامعه است. بردباری در برابر دیگری، مهارت رفتاری است که افراد جامعه بدون دریافت آموزش های لازم نمی توانند در کنش های اجتماعی خود آن را عملیاتی سازند. تنها شهروندان جامعه ای می توانند در برابر نظر مخالفِ خود بردبار باشند که ضمن مشاهده تحمل پذیری بالای چهره ها و مسوولان سیاسی، این مهارت رفتاری را از سنین پایین آموزش ببینند و فرهنگ عمومی جامعه این کنش عاقلانه را در آنها پرورش دهد.

از این رو نهادهای متولی امر آموزش و فرهنگ در مورد یاددهی و نهادینه کردن این اصل رفتاری انسانی و دینی در جامعه مسوولیت مهمی بر عهده دارند. اشاره رهبری به این مساله در دیدار با معلمان و فرهنگیان نشان دهنده نقش و مسوولیت پررنگ آموزگاران و نهادی چون وزارت آموزش و پرورش است که می تواند با برنامه ریزی های دقیق و آموزش های اصولی، رفتاری را در شهروندان جامعه نهادینه کند.

از سوی دیگر، اشاره مستقیم رهبری به وظیفه سازمان صدا و سیما در حوزه آموزش جوانان در این دیدار بر سنگینی مسوولیت رسانه و به طور ویژه این نهاد حاکمیتی در عرصه انتقال و ترویج فرهنگ دیگرپذیری صحه می گذارد. صدا و سیما که نقش مهمی در ساخت فرهنگ عمومی دارد، باید از برخوردهای گزینشی در ساخت، انتخاب و پخش برنامه ها پرهیز کند و برنامه هایش بازتابی از نظرهای مختلف در جامعه باشد و از این طریق تحمل پذیری را به شهروندان جامعه آموزش دهد.

دیگر رسانه های عمومی هم باید با رعایت اصل احترام به مخالفان و بازتاب بی طرفانه نظر آنان، فرهنگ بردباری را در جامعه رواج دهند.

پاسخ مستدل و منطقی به نظر مخالفان به جای انتشار مطالب توهین آمیز در رسانه ها، از چشم مردم جامعه پنهان نخواهد ماند و به عنوان منبعی الهام بخش بر رفتارهای اجتماعی آنها تاثیر خواهد گذاشت. همچنین مسوولان باید با افزایش تحمل شنیدن صدای مخالف و رفتار بردبارانه، به نهادینه کردن این فرهنگ در جامعه سیاسی و میان شهروندان کمک کنند.

۳- اگر همه بازیگران صحنه سیاسی جامعه «منافع ملی» را اسم رمز کنش و واکنش خود قرار دهند، مخالفتشان به نقد سازنده و دلسوزانه تبدیل می شود و مسوولان هم، نظر منتقدان را در کنش های خود در نظر خواهند گرفت.

با این تفسیرها باید گفت ترویج و نهادینه کردن فرهنگ تحمل مخالفان بر عهده تک تک افراد جامعه و همه نهادهایی است که در مسیر اجرای وظایف خود با نظرهایی مواجه می شوند که متفاوت از رای آن ها است. با تحمل مخالفان، جامعه و به طور اخص جامعه سیاسی مطلوبتر و متعادل تری خواهیم داشت که به جای اینکه نیروها و توانمندی هایش را صرف تنش و جنجال کند، در مسیر تامین منافع ملی بسیج خواهد کرد.


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :