تهدیدهای نرم و سختی که امروز پیش روی کشور است می طلبد تا با برخورداری و بهره گیری از مولفه های سخت افزاری و نرم افزاریِ قدرت، از آرمان ها، اهداف، امنیت، ثبات، منافع و در یک کلمه کیان ملی پاسداری کنیم.

به گزارش تبریزمن، امروز در جهانی به سر می بریم که برخورداری از قدرت سخت دیگر به تنهایی تامین کننده امنیت و منافع ملی نیست. در این جهان، تنها کشورهایی که دیپلماسی را منش کنشگری خود در نظام بین الملل قرار می دهند و همزمان از مولفه های قدرت ساز از جمله توان نظامی بالایی برخوردارند، می توانند اهداف خود تامین کنند. سخنان اخیر «حسن روحانی» رییس جمهوری در آیین بزرگداشت روز ارتش جمهوری اسلامی ایران، معطوف به همین واقعیت بود.

روحانی یکشنبه بیست و نهم فروردین در جمع ارتشیان گفت: ما همه یک هدف واحد را دنبال می کنیم و دیپلماسی ما همانند نیروهای مسلح یک هدف واحد را دنبال می کند و آن امنیت ملی، اقتدار کشور و ثبات و توسعه در کشور است… ما در یک دست کتاب، منطق و تدبیر و در دست دیگر شمشیر داریم و این ۲ را در کنار هم می بینیم. در واقع قدرت نرم و قدرت سخت و قدرت سرد و گرم ما در کنار هم هستند.

رییس شورای عالی امنیت ملی تصریح کرد: اگر نیروهای مسلح برای آن است که اگر متجاوزین دست به منافع ملی دراز کردند آن را قطع کنند و تجاوز رفع شود، دیپلماسی ما هم در میدان مذاکره به دنبال حفظ حقوق ملت ایران است… آنکه می گوید ما قدرت سخت نیاز نداریم ساده لوح است و آنکه می گوید قدرت نرم نیاز نداریم نگاهش کوتاه بینانه است.

در ارتباط با ضرورت های بیشینه سازی همزمان قدرت سخت افزاری و قدرت نرم چند نکته لازم به یادآوری است:

نخست این که امروزه قدرت هم مانند بسیاری از مفهوم های کلیدی در نظام بین الملل شکلی چندوجهی یافته است و دیگر کشوری که تنها از نظر نظامی از توانمندی های بالایی برخوردار باشد قدرتمند محسوب نمی شود، با این حال برخورداری از جنبه های سخت افزاری قدرت هنوز در توانمندسازی کشورها کارکرد بالایی دارد.

قدرت نظامی یکی از جنبه های پنجگانه قدرت (نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) است که بر خلاف گذشته کمتر به طور مستقیم برای ارتقای جایگاه کشورها در نظام بین الملل به کارگرفته می شود. واقعیت این است که بسیاری از تجهزات نظامی که سالانه بودجه های کلانی را از کشورها می بلعد هرگز به کار گرفته نمی شود بلکه به صورت دوره ای نیاز به جایگزینی با سلاح های به روزتر دارد. از این رو، تجهیزات نظامی به صورت غیرمستقیم قدرت کشورها را افزایش می دهد.

بیشتر کشورها در شرایط کنونی به خاطر کارکرد بازدارندگی و امنیت آفرینیِ تسلیحات نظامی به بیشینه سازی جنبه های سخت افزاری قدرت می پردازند. از این منظر، کارکردهای بازدارندگی قدرت نظامی بیش از به کار بردن ابزارها و ادوات نظامی می تواند برای کشورها امنیت آفرین و تامینگر منافعشان باشد.

این امر تا جایی اهمیت دارد که بسیاری از کشورهای کم چالش در نظام بین الملل هم خود را از مزایای بازدارندگی تجهیز نظامی محروم نمی کنند، چنانکه به عنوان نمونه بر اساس آمار «موسسه تحقیقاتی کردیت سوییس» در سال ۲۰۱۵، کشوری چون ایتالیا با رویکردی متعادل و صلح دوست در نظام بین الملل با بودجه نظامی ۳۴ میلیارد دلاری در جایگاه هشتم از نظر رتبه بندی بودجه نظامی قرار داشته است.

جمهوری اسلامی ایران هم مانند بسیاری از کشورهای صلح جو بر مبنای آموزه های اسلامی و اهمیت ایجاد بازدارندگی دفاعی، هرگز حاضر به چشم پوشی و تحدید توان نظامی خود نیست. به خصوص اینکه به واسطه ویژگی های انقلابیِ جمهوری اسلامی، پیکان تهدیدهای بسیاری از منطقه پیرامون و سطح بین الملل سال ها است متوجه ایران شده است.

نکته دوم این که قدرت سخت افزاری همیشه برای دستیابی به اهداف مطلوب کشورها کارآمدی ندارد چنانکه استفاده کشورهای غربی از تهدید نظامی برای توقف برنامه هسته ای ایران نه تنها هرگز به نتیجه نرسید بلکه بر ایستادگی تهران بر مواضعش افزود. در این فضا، روی کار آمدن دولت اعتدال در ۱۳۹۲ و به کارگیری رویکرد تعاملی و استفاده از دیپلماسی و مذاکره بود که که توانست سرانجام به سال ها بن بست در برنامه صلح آمیز هسته ای کشورمان پایان دهد و نظر ۲ طرف ایرانی و غربی را تامین کند.

بر همین اساس رییس جمهوری در آیین بزرگداشت روز ارتش گفت: همانطور که نیروهای مسلح در هشت سال دفاع مقدس به خوبی از حقوق ملت دفاع کردند، دیپلمات های ما در صحنه مذاکره نه در برابر یک کشور معمولی بلکه در برابر قدرت های جهان با شهامت، ایمان و اقتدار و اوصافی که رهبر معظم انقلاب برای مذاکره کنندگان اعلام کردند که متدین و شجاع هستند، از حقوق ملت دفاع کردند.

روحانی افزود: نیروهای مسلح دست متجاوزان را از کشور قطع کردند و سرزمینمان را از وجود متجاوزین پاک کردند و دیپلمات ها هم در صحنه جهانی از حقوق ملت دفاع کردند و قطعنامه های ظالمانه را ملغی کردند، از حق و حقوق ملت ایران در داشتن توان دفاعی به خوبی دفاع کردند تا جایی که حتی امروز دشمنان ما می گویند قدرت و توان نظامی و موشکی ایران ربطی به برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ ندارد.

در پایان باید گفت قدرت نرم و سخت یا به تعبیر روحانی «قدرت سرد و گرم» اکنون درهم تنیده و همپیوند است. در کنار باورهایی مبنی بر اینکه به کارگیری دیپلماسی از بروز برخوردهای سخت جلوگیری می کند و نظر برخی دیگر از کارشناسان روابط بین الملل مبنی بر اینکه کشورها می جنگند تا مسیر کاربرد دیپلماسی را برای خود هموار سازند، این باوری منطقی است که بهره جویی هوشمندانه و همزمان از قدرت سخت و نرم است که می تواند به تحقق اهداف و برقراری امنیت ملی بیانجامد. این کارشناسان در تایید نظر خود با ذکر نمونه هایی تاکید می کنند حتی در برخوردهای سخت افزاری میان کشورها هم دیپلماسی در جریان است و در نهایت همین دیپلماسی است که جنگ را به پایان می رساند.

اگر جمهوری اسلامی ایران از توان بالای نظامی برخوردار نبود و اگر دیپلمات های کارکشته ایرانی در به کارگیری دیپلماسی سنگ تمام نمی گذاشتند، امروز به یقین همچنان پرونده فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران در بن بست به سر می برد و روزنه های گشایش در روابط خارجی همچنان به روی ما بسته بود. مقام های ارشد دولت جمهوری اسلامی ایران با آگاهی از این واقعیت در حفظ و ارتقای همزمان مولفه های قدرت نرم و سخت جمهوری اسلامی ایران می کوشند.


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :