به گزارش تبریزمن، نهم اردیبهشت، سالروز استقرار شوراهای اسلامی شهر و روستا در ایران می باشد، در این میان جایگاه و عملکرد شوراها یکی از مواردی است که جای بحث و بررسی دارد. چراکه شوراها، به عنوان یکی از نهادهای مدنی،  نقطه عطف مردم سالاری دینی در نظام مقدس جمهوری اسلامی به شمار می روند.

چهارمین دوره شورای اسلامی شهر تبریز با ۲۱ نفر عضو، دومین سال فعالیت خود را طی می کند و در این مدت، تعامل و همکاری شورای شهر با شهرداری تبریز، منشا تحولات بسیاری در شهر شده است.

دکتر صادق نجفی: حرکت هماهنگ و همدل شهرداری و شورای اسلامی شهر؛ بسترساز تحول اساسی شهر

نجفی

دکتر صادق نجفی، با گرامیداشت نهم اردیبهشت روز شوراها اظهار داشت: با نگاهی اجمالی به رویکردهای جاری شهر تبریز، می‌توان دریافت که این اصل کارساز و ارزشمند، در یک سال اخیر، به درجه ای از قوام و تاثیرگذاری رسیده‌است که کمتر نظیری برای آن، در تاریخ اداره شهر می‌توان متصور بود.

وی از شورای اسلامی شهر تبریز به عنوان مجموعه‌ای هویت‌آفرین، ناظر و تصمیم‌ساز یاد کرد و گفت: حرکت‌ حمایتی، هدایتی و نظارتی این نهاد مدنی امروز در مرحله‌ای است که به جرات می‌توان گفت توفیق‌های مدیریت شهری در حوزه‌های مختلف عمرانی و اجتماعی یک سال اخیر، بدون نقش‌آفرینی آن میسر نمی‌شد.

دکتر نجفی با بیان این که امروز ضرورت برداشتن گام‌های بلند در بخش‌های متعدد نرم‌افزاری و سخت‌افزاری در شهر، بیش از هر زمان دیگری محسوس است، متذکر شد: کارکرد کمیسیون‌های مختلف شورای اسلامی شهر در همین راستا قابل‌توجه است؛ به عبارت دیگر، نقش متقابل شهرداری و شورا، در بخش‌های تخصصی هر یک از دو مجموعه، با ارتباط مستمر و منسجم پیگیری می‌شود.

شهردار تبریز ادامه داد: این امر زمینه بروز و ظهور مدیریت همدل و مصمم شهر را فراهم آورده و مقطع کنونی را به نقطه عطف تحول عمرانی و اجتماعی کلان‌شهر تبریز تبدیل کرده‌است.

دکتر شهرام دبیری: نبود قانون مدیریت واحد شهری، شوراها را به شهرداری محدود کرده است

دبیری

دکتر شهرام دبیری با ذکر اهمیت شوراها در قانون اساسی گفت: شوراها نشان دهنده حاکمیت مردم بر خود و مدنیت جامعه را می رساند؛ در قانون اساسی آمده که شوراها از ارکان تصمیم گیری گیری کشور هستند و حتی نهادها و ارگان های رسمی کشور مانند استانداران و فرمانداران در حدود مواردی که قانون مشخص کرده ملزم به هماهنگ کردن خود با تصمیمات شوراها هستند و این نشان دهنده اهمیت نهاد شورا نزد قانون گذاران و نخبگان جمهوری اسلامی است.

وی با اشاره به حدود وظایف شوراها گفت: از مجموع سی و چهار اختیاری که در قانون برای شوراها تصریح شده اکثریت این اختیارات مربوط به شهرداری است؛ انتخاب شهردار، بررسی و تصویب بودجه سالانه شهرداری، نظارت بر عملکرد شهرداری از جمله این موارد است که علاوه بر این، بررسی و ارائه پیشنهاد درباره مشکلات عمرانی، فرهنگی و اجتماعی شهر در حیطه اختیارات شوراهای شهر تصریح شده است که به سبب نبود قانون واحد مدیریت شهری به این قسمت از اختیارات کمتر پرداخت شده و شوراها بیشتر وقت خود را مصروف مسائل مرتبط با شهرداری کرده اند.

دبیری با اشاره به میزان رضایتمندی از شوراها، گفت: به طرز محسوسی شاهد افزایش رضایتمندی مردم از شوراها و شهرداری ها هستیم که این ثمره نهاد شورا است؛امروز شاهد  پیشرفت های عمرانی و فرهنگی بسیاری در شهرها هستیم؛ علی الخصوص در شهر خودمان تبریز. بودجه شهر تبریز هم اکنون ده برابر بودجه عمرانی استان است و مردم شاهد اجرای پروژه های متعدد هستند و این در حالی است که کمتر از ده درصد این بودجه از محل کمک های دولتی تامین می شود؛ ولی با همین وضعیت و رکود حاکم بر ساخت و ساز توانسته ایم بودجه شهر را افزایش داده و خدمات شهرداری را افزایش دهیم و این نبوده مگر در سایه تعامل شورا و شهرداری.

وی در خصوص مشکلات حال حاضر شوراها گفت: غیر از چند شهر  در سایر شهرهای کشور، گرایش های سیاسی در میان اعضای شوراها دخیل نیست؛ بر اساس این اصل افزایش تعداد اعضا مشکلاتی را ایجاد کرده است. در دوره قبلی که تعداد اعضای شورا یازده نفر بود، ما شاهد تنش های کمتری بودیم، ولی از لحاظ افزایش تعداد اعضا به این نکته هم باید توجه کرد که با این رویکرد تعداد بیشتری از اقشار جامعه توانستند در شورای شهر نماینده داشته باشند. اگر این رویکرد به صورت حزبی بود می توانست به بهبود عملکرد شورا بیشتر از وضعیت فعلی کمک کند. هم اکنون با عدم رویکرد حزبی تعداد بالای نفرات عضو شورای شهر چالش محسوب می شود که البته با گذشت زمان عملکردها بهتر می شود.

دکتر اسماعیل چمنی: شوراها، نماد تجلی اراده مردم هستند

b2196

با توجه به این که حدود ۱۶ سال از استقرار اولین دوره شوراها می گذرد، تاثیر این نهاد را در اداره شهرها چگونه ارزیابی می کنید؟

قبل از هرکلامی، جا دارد که این روز را به تمامی همکاران خودم در دوره های دوم و چهارم شورا تبریک عرض کنم؛ همچنین ازاعضای محترمی که در دوره های اول تا سوم شورا حضور داشتند و اکنون حضور ندارند و همچنین مدیران رده های مختلف  شهرداری قدردانی می کنم بخاطر تعامل و همکاری های خوبی که با همدیگر داشته ایم.

در رابطه با شورا و جایگاه آن باید بگویم  که شوراها کم کم جایگاه واقعی خود را پیدا می کنند و این مسئله نشان می دهد که موقعیت  شوراها در حال تثبیت است. از طرفی دیگر، شورا به عنوان تجلی اراده و خواست شهروندان، خاستگاه تاثیر نظر و فکر آنان در امور مربوط به شهر است. به همین دلیل،  بی انصافی است اگر از تاثیرات مثبت شوراها در اداره شهرها، بی تفاوت بگذریم.

میزان مشارکت و اتحاد نظر بین اعضای شورای اسلامی شهر را  در چه حدی می‌بینید؟

به نظر من، شوراها پس از ۴دوره، به تکامل و پختگی رسیده اند و میزان خطا و اشتباه در حوزه های تصمیم گیری وقانون گذاری بسیار تقلیل یافته است. با این حال و با توجه به افزایش اعضای شورا به بیست و یک نفر، طبیعی است اگر با تعدد و حتی گاه تشتت آرا روبرو باشیم.

این مسئله را از بعد دیگری می توان نگاه کرد؛ به این ترتیب که در کشور ما، انتخابات به شکل حزبی نیست و شوراها هم از این مسئله در رنج هستند. چرا که اگر انتخاب اعضا از احزاب مشخص و به صورت گروهی صورت بگیرد، اتفاق رای هم بیشتر خواهد بود و این نکته مهم به عنوان کلید پیشرفت برنامه های شهری و در نهایت توسعه شهر، عمل خواهد کرد. ما هم امیدواریم با بازنگری در قوانین، بخصوص قوانین مربوط به شوراها، علاوه بر افزایش اختیارات، از نظرات واحد و در عین حال مفید در پیشبرد اهداف توسعه شهر استفاده شود.

با توجه به اهمیت وجود مدیریت واحد شهری، نقش شورا در پدید آمدن مدیریت هماهنگ شهری چیست؟

در حال حاضر، اصطلاحی رایج شده که شورای شهر را ، «شورای شهرداری» می گویند؛ در حالی که خود شهروندان هم می خواهند شورا، درتمامی امور شهری ورود کند و این خواسته‌شان را به انحاء مختلف بیان می کنند. لازمه حصول این هدف هم، ایجاد مدیریت واحد شهری است و من امیدوارم هرچه زودتر باعنایات دولت محترم و دیگر ارکان ذیربط، شاهد استقرار مدیریت واحد شهری در کلانشهرها و تبریز عزیزمان باشیم.

تعامل و همکاری شورای چهارم با مجموعه مدیریت شهری درچه سطحی قرار دارد؟

مهم ترین نکته ای که ذکر آن ضروری به نظر می رسد، این است که شورا و شهرداری، هردو باید در چهارچوب قانون حرکت کنند؛ چرا که راه‌های تعامل و همکاری به بهترین نحو در قانون پیش بینی شده است. اما مواردی نیز در زمینه این سؤال وجود دارد که یکی از آن ها، تعداد اعضای شورا است. یعنی، شهرداری در قبال ۲۱ نفر مسؤول است و باید تعداد نظرات بیشتری را در اداره شهر اعمال کند. همین مسئله، وظیفه شهرداری را به مراتب سنگین تر کرده است. با وجود این، مشارکت و همدلی شورا و شهرداری تبریز، موضوعی واضح و مبرهن است و مصداق این ادعا نیز، پیشرفت های سریع و قابل توجه شهر در زمینه های عمرانی است.

 و سخن آخر؟

برای تمامی همکاران عزیز، آرزوی موفقیت دارم و امیدوارم با تقویت هرچه بیشتر همکاری و همدلی موجود بین شورا و شهرداری، تبریز به جایگاه واقعی خود ارتقا یابد.

• دکتر اکرم حضرتی: چتر حمایتی و نظارتی شورا باید گسترش یابد

حضرتری

 تفکر شورایی در سطوح مختلف و بخش‌های گسترده‌ای از نظام حاکمیتی کشورمان پیش‌بینی شده است. این تفکر در عرصه شورای اسلامی شهر، چه جایگاهی دارد؟

نقش شوراهای اسلامی شهر در ساختارهای مختلف اجتماعی، با توجه به برخورداری این نهاد از پشتوانه‌ توصیه‌های دینی و لحاظ‌شدن آن در قانون اساسی، بر کسی پوشیده نیست. در واقع شوراها به عنوان یک نهاد نظارتی و مدیریتی، با هدف سازماندهی سطح کیفی و کمی برنامه‌ریزی‌ها، فعالیت می‌کنند.

 چهار دوره از تاسیس و فعالیت شورا‌های اسلامی شهر می‌گذرد. این سازمان‌دهی که اشاره کردید، چقدر در شورای اسلامی شهر تبریز نمود داشته است؟

به هر حال شورا نهادی است که وظیفه انتخاب شهردار را بر عهده دارد و در ادامه فعالیت وی، برنامه‌های مدون شهری را مورد بررسی و تصویب قرار می‌دهد. بنابراین، شورا قطعا در چندوچون تحولات شهر، تاثیرگذار بوده است.  مهم این است که این تاثیر، با رفع نقاط ضعف و همچنین تقویت ساز و کارهای قانونی، زمینه‌ سیر صعودی شهر را فراهم کند.

 در مورد ضرورت تقویت ساز و کارهای قانونی شورا بیشتر توضیح دهید.

عبارت معروفی بین همکاران شورا رایج است که می‌گویند شورا باید «شورای شهر» باشد نه «شورای شهرداری». به این معنی که ماموریت‌های شهرداری، تنها بخشی از موضوعات مرتبط با زندگی در شهر است. چتر حمایتی و نظارتی شورا، بی‌‌آنکه محدود به این ماموریت‌ها باشد، باید وسیع‌تر شود. امروز با همت و درایت شهردار تبریز، شاهد تحقق یک هماهنگی ارزشمند در شهر هستیم. اما این هماهنگی، الزام قانونی برای پاسخگو بودن سایر دستگاه‌های اجرای در مقابل شورا فراهم نمی‌کند. امیدواریم با ایجاد قانون مدیریت واحد شهری، که هم‌اکنون در دست بررسی مجلس محترم است، این الزام ایجاد شود؛ تا بتوانیم شاهد افزایش مسئولیت و کارایی مدیریت شهری در هر دو بعد شهرداری و شورا شویم.

 شورا و شهرداری، دو مجموعه گسترده هستند. دو واژه‌ای که گاه به نظر می‌رسد در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و گاه در مقابل هم. کدام یک از این دو گزاره درست‌تر است؟

ببینید، در یک تفسیر کلی، یکی از این دو نهاد، وظیفه تصمیم‌سازی و دیگری وظیفه اجرا را بر عهده دارد. بنابراین ماهیت وظایف آن‌ها از هم متفاوت است. از این رو می‌توان گفت این دو مجموعه نه در تقابل با هم هستند و نه در کنار یکدیگر؛ بلکه مکمل یکدیگر هستند. دو بالی که برای رسیدن به سرمنزل مقصود، نیازمند حرکت هماهنگ هستند. بدون این هماهنگی، تعامل و درک متقابل، طبیعی است که رسیدن به مقصد، بسیار دشوار و چه بسا محال خواهد بود.

 با توضیحات ارایه شده، افق پیش رو را چطور می‌بینید؟

افق پیش رو را روشن می‌بینم. امروز برخی از اعضا، سابقه فعالیت جدی و تاثیرگذار در حیطه‌های اجرایی داشته‌اند. برخی چندین دوره در شورا حضور داشته‌اند. شمار افراد دانشگاهی و متخصص نیز در شورا قابل توجه است. مجموعه این توانمندی، یک شورای توانمند و دلسوز را برای شهر، به ارمغان می‌آورد. طبیعی است که این ظرفیت ارزنده، با برخورداری از ساز و کارهای قانونی که پیش‌تر اشاره کردم، ضامن سیر صعودی شهر خواهد بود.

• ایرج شهین باهر: تحقق مدیریت واحد شهری نیازمند اهتمام ویژه دولت / وجود اختلاف نظر در شورا طبیعی است

ایرج شهین باهر

آقای باهر به نظر شما آیا جایگاه شورا در مدیریت واحد شهری تعریف شده است؟ در صورتی که این جایگاه تعریف نشده است تناقض موجود چگونه حل خواهد شد

دو بحث مدیریت واحد شهری و شورا هرچند در ظاهر دو مقوله جدا از هم هستند اما عملا در قوانین شورا پیش بینی شده است که شورا بر اجرای مدیریت واحد شهری و اداره شهر  نظارت کند. وقتی می گوییم شورای شهر ، یعنی شورایی که بر تمامی امورات شهرنظارت می کند. این نظارت عام تنها با تحقق آرمان مدیریت واحد شهری عملی خواهد شد .

شورای شهر باید از قالب شورای شهرداری بودن خارج شوند

امروز باید در دولت اهتمام و اراده و عزمی داشته باشد تا مدیریت واحد شهری محقق شود. ضرورت مدیریت واحد شهری برای همه مشخص است. تجربیات جهانی در خصوص مدیریت واحد شهری  به نوعی نشان داده است که مشکلات  شهر تنها با مدیریت واحد شهری حل می شود و این مسئله به رفاه آسایش و آرامش شهروندان منتهی می شود .

با این حساب، آیا بستر های قانونی شورا و قوانین شورا پاسخگوی نیازهای شهر می باشد؟

در حال حاضر چهارچوب های تعیین شده و یا در حال اجرا برای شوراهای شهر این توانایی را ندارند که بتوانند به شکل همه جانبه فلسفه وجودی شورا را در جامعه نهادینه کنند. اولا شورای شهر عملا شورای شهرداری هستند چون عملا امکان نظارت و بازرسی و اجرای وظایف شورا در ادارات دولتی و سازمانهای دیگر غیر از مجموعه شهرداری اصلا فراهم نیست .

 در ثانی هیچ ضمانت اجرایی وجود ندارد که شورا بتواند ادارات را نسبت به پارلمان محلی پاسخگو نماید. ادارات به راحتی از پاسخگو بودن به شورا طفره می روند .

در سوی دیگر نیز شورای شهر ابزار سیستمی برای نظارت ندارد. شورای شهر باید به تنهایی موضوعی را بررسی کارشناسی نماید اما چون سیستمی موجود نیست و دارای تشکیلات نمی باشد نمی تواند به صورت کارشناسانه بر سازمانها و ادارات مرتبط با امور شهر نظارت داشته باشد .

اعضای شورای شهر هر اندازه که بخواهد نظارت کند ابزار و سیستم ندارد. شورا باید سیستم نظارتی مانند سازمان بازرسی داشته باشد.تا وظایف نظارتی خود را اجرا نماید .

شورا باید مجموعه ای داشته باشد تا با این مجموعه به وظایف نظارتی خود عمل نماید. هرچند در کمیسیون ها کارشناسانی به صورت ساعتی و افتخاری و فقط به دلیل علاقه مندی به شهر حضور می یابند اما با این شکل شورا نمی تواند آنچنان که باید وظایف خود را به خوبی انجام دهد .

بنده به عنوان رئیس کمیسیون عمران به دلیل اینکه نفرات و سیستمی به عنوان بازوی نظارتی و ناظر پروژه ها ندارم تا گزارش هفتگی از نظر کیفیت ، زمانبندی، بحث های مالی، اجرایی و قانونی ارائه نمایند نمی توانم وظیفه نظارتی خود را به درستی انجام دهم. عضو شورای شهر اگر برود از یک پروژه بازدید کند و یا مستندات بخواهد اتفاق می افتد .

شورای شهر در طول ۴ دوره فعالیت خود چه دستاوردهایی داشته است؟

 ببینید اگر نواقصات موجود را کنار بگذاریم، که به هر حال در تمامی شوراهای شهر وجود دارد این واقعیت را نمی توان کتمان کرد که بعد از چند دوره شورا، الان مسئولین شهری حضور شورا را به عنوان نمایندگان مردم در کنار خود احساس می کنند. البته شاید قانون آنچنان که انتظار می رود پشتوانه شوراها نباشد اما مدیران همواره احساس می کنند که نفراتی هستند که آنها را رصد می کنند و از آنها پاسخ می خواهند .

مردم به شوراها دسترسی راحتی دارند. شورا به عنوان حلقه رابط بین مردم و مسئولان عملکرد خوبی داشته است. قطعا ملاقات یک شهروند با عضو شورا راحت تر از دیدار با یک مدیرکل می باشد و وجودشورا این امکان را بوجود آورده است که اعضای شورا به عنوان تریبون مردم حرف های مردم را به مسئولان برسانند .

اعضای شورا همواره ارتباط خوبی با اصحاب رسانه داشته اند و همواره  با کمک آنها مشکلات مردم را حل کنند

کارهای مهمی برداشته شده است. اینکه مسئولان حضور شورا را در شهر و در کنار خود احساس می کنند و قطعا خودشان را به شورا پاسخ گو می دانند .

 به هر حال این دغدغه در میان سازمان ها ادارات وجود دارد که مجموعه ای عملکرد آنها در شهر را رصد می کند و این مسئله باعث شده است که مدیران به سمت مردمی شدن سوق داده شوند .

مدیران و مسئولان باید بدانند که به خاطر مردم و رفاه و آسایش مردم و مدیر هستند و در موقعیت مدیریتی قرار گرفته اند در هر اقدامی باید اول مردم در نظر بگیرند .

در این مدت این نوع نگاه بوجود آمده است و عملکرد مدیران به نیازهای شهروندان نزدیکتر شده است.دیگر دوران تصمیمات شبانه مدیران ادارات گذشته است. الان شورا فضای تصمیمات را تلطیف کرده است .

الان وجود شورا باعث شده است که مدیریت های ما همانند کشورهای توسعه یافته مدیریت ما مردم محور باشد .

به نظر شما تعامل اعضای شورا با هم چگونه است؟ وجود اختلاف نظر در شورا به نفع شهروندان است یا به ضرر آنها؟

به نظرم اینکه عده ای از همکارانم در شورا عنوان می کنند که بهتر است اختلاف نظر و یا تشنج در شورا نباشد، اصلا منطقی نیست. قطعا در شورا اختلاف نظر باید باشد چون از هر طیف مردم نمایندگانی در شورا حضور دارند و موضوعاتی که بررسی می شود هر کس از دیدگاه خود به موضوعات نگاه می کند و بحث و اختلاف نظر باعث می شود .

 منطقی ترین خروجی جلسات حاصل شود که نقطه عطف این اختلافات و عقاید و اظهار نظر رای اکثریت می باشد .

این ایده ال است اینکه همه عین هم فکر کنند شورا دیگر معنایی نخواهد داشت اما بهتر است که اختلافات بر سر موضوعات شهری باشد نه منافع فردی . آنچه که جای مزمت است این است که به خاطر منافع شخصی و منیت ایجاد اختلاف و تشنج انجام گیرد. این اصلا قابل قبول نیست .

به نظر شما رابطه شورای شهر و شهرداری چگونه است و کیفیت این رابطه چگونه باید باشد؟

 در بحث شهرداری باید بگویم در عین حال که باید از مدیران، کارکنان و شهردار محترم در قبال زحمات چشمگیر و قابل قبولی که انجام می دهد تقدیر و تشکر کنیم اما وظیفه ذاتی شورا رصد کردن ایرادها و تذکر دادن می باشد. اینکه شورا تذکر می دهد بحث طبیعی است .

قطعا این اتفاق باید بیفتد و می افتد . البته این راهم بگویم که در سایه تعامل اصولی شورا با شهردار تبریز در زمان شورای چهارم قطعا احساس من این است که موفق عمل کرده ایم نمی گویم شهرداری به ا نتظارات مردم صد در صد جواب داده است اما عملکرد مناسب شهردرای مردم را امیدوار کرده است

حرکت های عمرانی بزرگی که در شهر اتفاق افتاده است به صورت مشخص مردم را امیدوار کرده است .

اما در جواب به سوال شما و تعامل شورا و شهرداری باید بگویم به غیراز موضوعات شخصی که نباید اتفاق بیفتد و اتفاق هم نمی افتد، احساس می کنم تعامل بسیار خوبی بین شهردار و اعضای شورا وجود دارد که خروجی آن دلگرمی شهردار و مدیران و زحمت کشان شهرداری و عملکردی است که در یک و نیم سال گذشته از شهرداری تبریز شاهد بوده ایم

• دکتر جعفر مدبر: روند حرکت شورا، طبق یک سیر تکاملی پیش می‌رود

مدبر

با گذشت چهار دوره از فعالیت شوراهای اسلامی شهر و روستا، امروز تاثیرات شورا در موضوعات متعدد شهری، بر کسی پوشیده نیست. به عنوان عضو شورا که به صورت مستمر با مباحث مدیریت شهری درگیر هستید، این تاثیرات را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

شوراهای اسلامی شهر و روستا، از برکات ارزشمند نظام جمهوری اسلامی است. تاسیس شوراها در واقع ماحصل این دیدگاه است که شهر را نمی‌توان با تفکر واحد اداره کرد. از این رو، می‌توان گفت شوراها در واقع دستاورد ارزشمندی هستند که مشارکت همه‌جانبه مردم را در  بخش‌های مختلف مدیریت شهرها، روستا و در یک کلام در مدیریت کشور را امکان‌پذیر ساخته‌اند. مردم، با آغاز به کار این نهاد مدنی، دیگر تنها نظاره‌گر چند‌و‌چون اداره شهر نیستند، بلکه به واسطه نمایندگانی که انتخاب می‌کنند، در حوزه‌های مختلف تصمیم‌سازی و اجرای مباحث شهر، تاثیر می‌گذارند. البته کیفیت انتخابات نیز می‌تواند در این خصوص تاثیرگذار باشد. شوراها از مصداق‌های بارز مردم‌سالاری دینی به شمار می‌روند. جایگاه این نهاد، بر پایه اصل مترقی ولایت فقیه و با نظر و اراده مردم، تعریف شده است. اگر بسترها و ساز و کارهای انتخاباتی، حساب‌شده و پرمحتوا باشد، روند توسعه و مدیریت شهر نیز با کیفیت بهتری پیش خواهد رفت؛ اما اگر خداناکرده این ساز و کار دچار ابزارهای تبلیغاتی شود، طبیعی است که این روند از کیفیت مطلوب برخوردار نباشد.

شورای اسلامی شهر با گذشت چهار دوره، چقدر در راستای یک روند پویا و تکامل‌یافته گام برداشته‌اند؟

با آغاز کار شوراها، نظام جمهوری اسلامی، مردم به صورت حقیقی و واقعی در اداره شهرهای کشور مشارکت داده‌است. کشورهای توسعه‌یافته سابقه ۳۰۰ ساله در فعالیت انجمن‌های شهری دارند؛ این در صورتی است که در کشورما، تنها ۱۷ سال از عمر شورا می‌گذرد؛ با این حال، روند فعالیت شورای اسلامی شهر تبریز، طی دوره‌های مختلف، در مسیر بلوغ و تکامل بوده‌است. یعنی شورای چهارم کامل‌تر از شورای سوم، شورای سوم کامل‌تر از شورای دوم و… معتقدم شورای اسلامی شهر در هدایت سمت‌و‌سوی توسعه شهر طبق دیدگاه‌ها و مطالبات شهروندان، موفق بوده‌است. این روند، قطعا در دوره‌های آتی، با محتوای قوی‌تر، پررنگ‌تر و کارآمدتری نمود خواهد داشت.

با این حال، به گفته ناظران مدیریت شهری، اختیارات قانونی شوراها برای ایفای نقش ایده‌ال، نیازمند بازنگری است.

همین‌طور است. متاسفانه قوانین تعریف‌شده برای ایفای نقش ایده‌آل حمایتی و نظارتی شورا شهر، با نقص‌هایی مواجه است. در ساز و کار فعلی، نقش شورا محدود به وظایف و اقدامات شهرداری شده است. جبران این نقص، نیازمند قوانینی است که ارتباط منسجم و مستمر شورا را با تمام بخش‌های اجرایی فراهم سازد. باید به سمتی پیش برویم که با دور شدن از مسایل حاشیه‌ای و فرعی، محورهای اصلی توسعه شهر را مورد مطالعه و تصمیم‌سازی قرار دهیم.

شهرداری همواره، در ارتباط مستقیم و مداوم با شهرداری –به عنوان مجری برنامه‌های شهری- است. تعامل شورا و شهرداری را چطور ارزیابی می‌کنید؟

تحقق اهداف توسعه پایدار، نیاز مبرم به تعامل تنگاتنگ و قانونمند این دو مجموعه دارد. بر همین اساس دستاوردهای مهم شهر تبریز به خصوص در یک سال اخیر، مرهون نقش حمایتی و نظارتی شورا و تعامل سازنده این نهاد با شهرداری است. از این رو، روی هم رفته نحوه این تعامل را در شورای چهارم مثبت می‌بینم.

• دکتر شیری آذر: شورا تبلور اراده مردم در اداره شهر می باشد/ تبریز پرچم دار مدیریت مردمی شهر

شیری آذر

آقای شیری آذر به عنوان اولین سوال می خواستم در خصوص جایگاه شوراها و نقش مردم در اداره شهر و کشور سوال کنم

در اصل های مختلف قانون اساسی کشور به شوراها و نقش آنها در اداره کشور پرداخته شده است و نقش شوراها در ادامه جمعی کشور به وضوح نمایان است. اندیشه های بنیانگذار انقلاب اسلامی نشانگر این است که ایشان اعتقاد داشتند کشور توسط مردم اداره شود که اداره کشور توسط مردم توسط شوراهای شهر و روستا محقق می شود.

آقای شیری آذر به نظر شما آیا جایگاه شورا در مدیریت واحد شهری تعریف شده است؟ در صورتی که این جایگاه تعریف نشده است تناقض موجود چگونه حل خواهد شد؟

از اولین دوره تشکیل شورای اسلامی شهر تبریز بحث های مربوط به ضرورت مدیریت واحد شهری پررنگ شده است. به نظرم اصل و ضرورت این نوع مدیریت در پیشرفت و توسعه شهرها بر کسی پوشیده نیست اما اینکه آیا جایگاه شورا در مدیریت واحد شهری به خوبی تعریف شده است، اگر نگاهی به وظایف و اختیارات شوراها بیندازیم بخوبی این مسئله نمایان می شود که باید بسیاری از مسئولیت ها و وظایفی که الان توسط ارگانها و دستگاههای دولتی و یا وابسته به دولت در شهرها اجرا می شوند باید به شورا و شهرداری محول شوند. اما به دلایل مختلف این موضوع یا محقق نشده است یا با سرعت بسیار کم در حال اتفاق افتادن می باشد. در پاسخ به سوال دوم شما نیز، به نظرم تناقضی وجود ندارد قانونگذار هم در قانون اساسی و هم در قانون شوراها به صراحت و روشنی در خصوص جایگاه شوراها در اداره شهر سخن گفته است.

با این حساب، آیا بستر های قانونی شورا و قوانین شورا پاسخگوی نیازهای شهر می باشد؟

به نظرم بستر های قانونی مصرح در خصوص شوراها می تواند پاسخگوی نیازهای شهر باشد اما اینکه آیا شورا ابزار لازم برای پاسخگویی به نیازهای شهر را دارد یا نه مهمتر از قسمت اول سوالتان می باشد.

شهریارنیوز: شورای شهر در طول ۴ دوره فعالیت خود چه دستاوردهایی داشته است؟

شیری آذر: این که اراده و خواست مردم در نحوه مدیریت شهر قابلیت اجرایی یافته است می تواند بزرگترین دستاورد شوراها به حساب بیاید با روی کار آمدن شوراها شهروندان مستقیما در برنامه ریزی و هدف گذاری اداره شهر درگیر شدند که ثمرات آن نیز در چند برابر شدن توسعه شهرها نسبت به دوران پیش از استقرار شورا قابل مشاهده است

به نظر شما تعامل اعضای شورا با هم چگونه است؟ وجود اختلاف نظر در شورا به نفع شهروندان است یا به ضرر آنها؟

شورای چهارم شورای تخصص محوری است. به این معنی که افراد با تخصص های مختلف در این شورا حضور دارند از سوی دیگر با توجه به افزایش تعداد اعضای شورا نسبت به دوره های قبلی طبیعتا تعدد افکار و عقاید در این شورا بیشتر از دوره های قبلی است با این حال اگر شاهد هستیم که در دو سال گذشته تحول چشمگیری در کارهای عمرانی، فرهنگی و خدماتی در شهر اتفاق افتاده است حاصل تصمیمات اتخاذ شده در شورای شهر می باشد. شاید من نوعی اختلاف عقیده و فکری با همکار دیگرم داشته باشم اما وقتی پای مصالح شهر به میان می آید قطعا با رای گیری و نظر اکثریت شورا تصمیمات گرفته می شود. در مورد نفع یا ضرر وجود اختلاف در بین اعضا شورا معتقدم وجود اختلاف به تنهایی نمی تواند ضرری را متوجه شهر و شهروندان نماید اما اینکه این اختلاف نظر و عقیده باعث تنش های بی مورد، سنگ اندازی در کار شورا و یا به حاشیه رفتن جلسات شورا شود این به ضرر شهر خواهد بود.

به نظر شما تعامل و ارتباط شورای شهر و شهرداری چگونه است و کیفیت این رابطه چگونه باید باشد؟

در چند سال اخیر عزم و اراده جدی برای تبدیل تبریز به یک شهر مدرن زیبا، آغاز شده است. همچنین توجه به اصالت و هویت ذاتی تبریز نیز مد نظر شورا و شهرداری بوده است. طبیعتا اگر تعامل اصولی شورا و شهرداری اتفاق نیفتد فعالیت های خدماتی، عمرانی فرهنگی شهر تبریز معطل می ماند. توسعه شتابان پروژه های عمرانی شهر و رضایت بالای شهروندان از عملکرد شهرداری نشانگر حمایت شورا از شهرداری می باشد.

• دکتر احتشام حاجی پور: نامگذاری امسال توسط مقام معظم رهبری باید سرلوحه عملکرد شورا باشد

احتشام حاجی پور

در مدتی که از استقرار شوراهای اسلامی شهر وروستا می گذرد، تا چه حد توانسته درامور مربوط به اداره شهرها موثر واقع شود؟

اگر در مقام مقایسه با سالهای آغازین فعالیت شوراها برآییم، خواهیم دید که شورای امروز نسبت به ادوار گذشته، از تجارب بیشتری برخوردار است و رفتار و تفکر شورایی بر آن حاکم است. حتی از لحاظ سازماندهی، اجرای قوانین و آیین نامه ها و در نظر گرفتن مصالح شهر و شهروندان، حرکتی روبه جلو داشته است و خوشبختانه این پختگی و توافق جمعی در عقاید و آرا، تاثیرات مثبت خود را در شهر نیز ظاهر کرده است.

تعامل بین اعضای شورا و در بعد دیگر بین شورا و شهرداری را، در چه سطحی می بینید؟

انتخاب شهردار با نظر اکثریت اعضای شورا انجام می پذیرد و زمانی که یک شخص به این شکل، به عنوان شهردار، سکان هدایت شهر را در دست می گیرد، در حقیقت به عنوان شهردار منتخب مردم فعالیت می کند. چراکه انتخاب وی با اتفاق نظر نمایندگان مردم صورت گرفته است. از طرفی دیگر، هرجا و در هرسطحی که همدلی و هم فکری باشد، توسعه و پیشرفت در آنجا سریع تر و بهتر محقق می شود و این همان نکته ای است که مصداق آن را در تبریز می توان پیدا کرد. بخصوص که امسال توسط مقام معظم رهبری، سال همدلی و همزبانی دولت و ملت نامیده شده و این عنوان، باید به عنوان سرلوحه شورا ودیگر نهادها باشد تا بتوانیم در سایه این همدلی و هم فکری، اهداف توسعه تبریز را بیشتر ز قبل تحقق بخشیم.

در عین حال، باید در نظر داشت که شورا جمعی دموکراتیک است و انتخاب آن نیز بر پایه مردم سالاری استوار است.  یعنی ممکن است افرادی در یک دوره از شورا حضور داشته باشند ولی در دور بعدی، نباشند که خود این مورد، ممکن است موجب بروز مسائلی باشد؛ چراکه ممکن است افراد جدیدالورود نسبت به امور شورایی تجربه کمتری داشته باشند و این، تاثیر می گذارد بر روند و نحوه تصمیم گیری ها؛ وگرنه نه تنها در تبریز بلکه در سراسر کشور، به جز چند مورد استثنایی، عدم تعامل در شوراها و بین شورا و شهرداری دیده نشده است.

از جمله نیازهای مدیریت شهرها، ایجاد مدیریت واحد شهری است. نقش شورای اسلامی شهر تبریز را در ایجاد مدیریت هماهنگ شهری چگونه ارزیابی می کنید؟

نقش تاثیر گذار شوراها در این مورد انکار ناپذیر است. شورا به عنوان کمک کننده، حامی و در عین حال ناظر مدیریت شهر، می تواند حلقه اتصال باشد بین مردم و مسؤولین و اگر این نکته را در نظر بگیریم که شورا از مردم و برای مردم است، لزوم این هماهنگی را در تامین مطالبات مردم بیشتر درک خواهیم کرد. مخصوصا که شهرداری بیش از دیگر ارگان ها، عهده دار خدمت به شهروندان است و هرگونه ناهماهنگی و عدم تعامل بین دستگاه های اجرایی و شهرداری، می تواند در ارائه خدمات به شهروندان،  اختلال ایجاد کند. پس می توان گفت شورا نیز یکی از حامیان و موافقان ایجاد مدیریت واحد شهری است.

و سخن آخر؟

تبریک می گویم به تمام اعضای محترم شورا بخاطر این که عضو شورا هستند و نماینده مردم.

تبریک می گویم به این عزیزان بخاطر این که مورد وثوق و اعتماد مردم واقع شده اند و در عین حال، از آنان می خواهم که این اعتماد را با پیگیری ها و احساس مسؤولیت به سرانجام برسانند. امیدوارم شهروندان عزیز هم از این که به ما اعتماد کرده اند، راضی باشند؛ چراکه رضایت آن ها برای ما بیش از هر چیزی ارزشمند است.

• مهندس داوود امیرحقیان: اساس و بنیان شورا برگرفته از آموزه های دینی است

امیرحقیان

با عنایت به اینکه شوراها مدت ۱۶ سال است در چرخه مدیریتی شهرها قرار گرفته اند، تاثیر این نهاد مردمی را در اداره شهرها چگونه ارزیابی می کنید؟

امام راحل، از ابتدا اعتقاد به حکومت مردم بر مردم داشتند؛ حکومتی که مبتنی بر اسلام و آموزه های دینی باشد و مردم در ارتباط با حکومت از اسلام درس بگیرند. شورا نیز به عنوان یکی از ارکان حکومت اسلامی مطرح است  و به همین دلیل، دستور تشکیل شوراها یکی از فرامین حضرت امام (ره) بود.

در سطح جهانی نیز اداره ملتها بر پایه تصمیم گیری های شورایی انجام می گیرد و تمامی این موارد در مجموع، اهمیت شورارا نشان می دهد.

با استقرار شوراهای شهر، امور مربوط به شهر و شهروندان، از دید جمعی بررسی می شود و در نهایت، از میان آرا و نظرات مختلف، بهترین و سودمندترین نظر و رای، انتخاب می شود. این مورد در شورای شهر تبریز هم صادق است. به این نحو که ۲۱ نفر عضو شورا، با در نظر گرفتن تمامی جوانب و نقاط ضعف و قوت، یک طرح را بررسی می کنند و در صورتی آن را به تصویب می رسانند که مطابق با مصالح شهر باشد و بالطبع، این اقدام و اقدامات مشابه آن، در راستای توسعه هدفمند شهر و تامین نیازها و مطالبات شهروندان، بسیار مؤثر است.

میزان مشارکت و اتحادنظر بین اعضای اسلامی شهر تبریز و همچنین با شهرداری را در چه حدی می بینید؟

آنچه که مسلم است، بایستی بین اعضای شورا، همدلی و اتفاق نظر باشد تا اهتمام آنان در مسیر بهتر حل شدن مشکلات مردم، به نتیجه برسد. اولین وظیفه شورا، انتخاب شهردار است  و این مسئله، اهمیت شهردار را منعکس می کند؛ چراکه قانون گذار تاکید کرده انتخاب شهردار توسط  شورا انجام شود و چون اعضای شورا هم با رای مستقیم مردم انتخاب می شوند، می توان گفت که شهردار نیز با رای و نظر مردم بر مسند شهرداری تکیه می زند.

در قانون، بیش از ۵۰ وظیفه روزانه و ۲۰۰ دستورالعمل برای شهردار و مجموعه تحت امر وی تعریف شده است. از طرفی دیگر، شهرداری به عنوان خدماتی ترین نهاد، بیشترین و متنوع ترین خدمات را به شهروندان ارائه می کند و شهروندان، در ۲۴ ساعت شبانه روز از خدمات شهرداری بهره مند می شوند. در چنین فضایی، باید روح تعامل، همکاری  و تسلط بر قوانین حاکم باشد و اعضای شورا و همچنین شهردار منتخب آنان، در راستای تحقق هدف‌های مورد نظر در یک سنگر و زیر یک لوای واحد تلاش کنند. خوشبختانه این روحیه در تک تک اعضای شورای شهر تبریز وجود دارد و اگر احیانا موردی نیز بر خلاف این ادعا مشاهده می شود، دال بر وجود عدم تعامل نیست، بلکه بحث بر سر انتخاب« بهترین» است.  دستاوردهای این مشارکت و همدلی نیز در سطح شهر و به واسطه پروژه های عمرانی اجرا شده و خدمات ارائه شده به شهروندان مشهود است.

در کشور ما مدیریت واحد شهری وجود ندارد. با توجه به نیاز شهرهای کشور به این سبک مدیریتی، نقش شورا در ایجاد مدیریت هماهنگ شهری چیست؟

قطعا شورا نقش تعیین کننده ای دارد. شورا می تواند به عنوان شورای شهر، با تمامی دستگاه های اجرایی شهر، ارتباط و تعامل برقرار نماید و  در این میان، ارتباط آن ها با شهرداری را نیز تقویت کند. در عین حال نباید این نکته را هم نادیده گرفت که هر دستگاه و نهادی، چهارچوب خاص خود را دارد و تمامی تصمیمات باید با رعایت این چهارچوب انجام بگیرد.در عین حال، اینجا می خواهم به واسطه شما، از شهردار محترم تبریز تشکر کنم که در این مدت با هماهنگی خوبی که با ارگان های شهری داشته اند، کمک حال شورا بوده اند در این امر و الان می بینیم که اکثر ادارات با شهرداری در تعامل خوبی هستند.

و سخن آخر؟

روز شوراها، تداعی خواست شهروندان در اداره امور شهرشان است و من، این روز را به تمامی همکاران فعلی واعضای شوراهای پیشین تبریک عرض می کنم و امیدوارم در تداوم فعالیت های شورا، شاهد توسعه و عمران روز افزون شهر باشیم.

• دکتر فریدون بابایی اقدم: قانون شوراها نماد مشارکت مردمی است

بابایی اقدم

اهمیت مشورت و شورا و تعریف جنابعالی از آن بیان کنید:

به طور کلی اگر بخواهیم جوابی خلاصه وار به سوال شما بدهیم باید بگویم که شورا یا مشورت یعنی اینکه به خرد جمعی و آرا و نظرات جمعی مراجعه کنیم تا از تمامی تفکرات سازنده استفاده نماییم. امروزه هیچ فرد یا تفکری نمی تواند بدون مراجعه به آرای عمومی کارشناسی در خصوص موضوعات مختلف در حوزه های شهری و شهرداری به تنهایی تصمیم گیری یا تصمیم سازی نماید و به تمامی مسایل اشراف کامل داشته باشد و به عنوان تصمیم ساز سیاستگذار عمل کند. بایستی عرض کنم افرادی در دنیا هستند که به عنوان فیلسوف عمل کرده و در جامع علوم نظریه پردازی نموده اند ولی امروزه نمی شود که اینگونه عمل نمود و به صورت انفرادی اعمال نظر نمود بلکه بایستی به آرای عمومی و خرد جمعی مراجعه شود تا نقایص کار برطرف و یک پروسه کامل و بدون عیب و نقص و کارشناسی شده پدید اید.

به طور کلی باید بگویم که در حوزه های مختلف اجتماعی فرهنگی و سیاسی و نیز امور شهری و عمرانی و خدماتی فرد نمی تواند دارای جمیع نظرات بوده و صاحب نظر باشد لذا بایستی مجموعه ای تشکیل گردد تا با مراجعه به خرد جمعی و آرای کارشناسی حوزه های مختلف بتوان در خدمت مردم بود.

قانون شوراها نماد مشارکت مردمی است و اساس آن بر نظام دموکراسی دینی پایه گذاری شده است.

تجربه متفاوت دوره های گذشته را چگونه ارزیابی می کنید؟

شورا به عنوان خرد جمعی رفته رفته در دوره های مختلف نقش را نشان داده چرا که برخاسته از بطن مردم و نمود دخالت مستقیم مردم در امور مربوط به خود آنهاست. در سال ۹۳ بهتر از هر دوره ای و به دور از تنش های آنچنانی شورای اسلامی شهر تبریز کار خود را با در نظر گرفتن دو وظیفه اجرایی و نظارتی پیگری کرده است که البته با وجود کارهای بهنگام در حوزه سیاستگذاری بایستی تک تک اعضای شورای شهر بر تقویت حوزه نظارتی همت گمارند و نبایستی از یک شورای ۲۱ نفری قوی  بجر یک صدایی در حل امورات مردم انتظار داشت

با وجود تجربه فراوان در حوزه مدیریت شهری بعنوان یک استاد دانشگاه عمده چالش ها را چگونه می دانید؟

نبود مدیریت واحد شهری مشکل اصلی و عمده ماست که بایستی در این خصوص برنامه ریزی نمود. طبق قوانین قبلی انجمن شهر تجمیع شده در بحث شورای شهر بوده و عمل و وظیفه قانونگذاری در بخش خدمات عمومی محصور شده در حوزه شهرداری و حداقل به عنوان عضو شورا و عضو کمیسیون تحقیق و نظارت به کلیه موارد مطرح شده در قانون و مصوبات شورا و اجرایی نمودن مصوبات نظارت دقیق و کارشناسانه داشته و از طریق حق دفاع کرده و ذره ای از حقوق مردم کوتاه نخواهیم آمد و بعد نظارتی شورا را نیز باید تقویت کنیم تا بتوانیم به نحو احسن به ارائه خدمات عمومی و کسب رضایت عمومی برسیم.

• استاد بهروز خاماچی: شورا و شهرداری در این دو سال ره صدساله رفته اند

خاماچی

 استاد از اینکه وقتتان را در اختیار ما قرار دادید، ممنونیم. اگر اجازه دهید اولین سوال راجع به تاریخ شورا در تبریز باشد.

 اینطوری که نمی شود من باید اول مقدمه ای بگویم و بعد برویم سر سوالات شما . بسم الله الرحمن الرحیم. فرا رسیدن ۹ اردیبهشت سالروز صدور فرمان تاسیس و فعالیت شوراهای اسلامی شهرهای ایران از طرف حضرت امام خمینی را به تمام ملت ایران و مردم آذربایجان و شهروندان تبریز صمیمانه تبریک می گویم.

قبل از پرداختن به تاریخچه مختصری از تاسیس شوراها در ایران به آیه ۱۵۹ از سوره آل عمران  و شاورهم فی الامر و آیه ۳۸ از سوره شورا  (وامرهم شورا بینهم) و در سوره بقره آیه ۲۳۳ که می فرماید اگر می خواهید کودک را از شیر بگیرید و مشورت کنید باید اشاره ای بکنم. بنابراین دین مقدس اسلام به مام مسائل جامعه مسلمانان توجه خاصی داشته است و برای پیشرفت جامعه اسلامی و رفاه مردم هم، از آغاز ظهور دین مقدس اسلام همواره راهنمایی و ارشادهای بی نظیری را برای مسلمانان ارائه نموده است.

 ممنون از مقدمه ای که فرمودید. در صورت امکان برویم سر پاسخ به سوالی که از شما کردم.

همزمان با تاسیس نهادهای مدنی و اجتماعی نظیر بلدیه( شهرداری)، نظمیه، مالیه (دارایی) و چند نهاد مهم دیگر، یکی از بارزترین و باارزشترین نهادهایی که در ایران برای اولین بار در تبریز بنا نهاده شد تاسیس انجمن ایالتی آذربایجان و انجمن شهر تبریز بوده است.

 استاد این دو انجمن یکی بود یا جدا از هم بودند.

این دو انجمن هرچند متفاوت از هم بودند اما با همدیگر ارتباط داشتند. هر دو انجمن در سال ۱۳۲۴ ه.ق مطابق با ۱۲۸۵ هجری شمسی ایجاد شدند. اندیشمندان و برزگان تبریز که افراد کاردان آگاه به زمان و کاردانی نیز بودند و واقعا دلسوز به شهر بودند طی جلساتی تصمیم به ایجاد اولین انجمن شهر و انجمن ایالتی آذربایجان گرفتند.

 استاد بر کسی پوشیده نیست که با آغاز انقلاب بزرگ مشروطیت در تبریز و آذربایجان انجمن ایالتی و انجمن تبریز بود که با مجاهدت و تلاش همه جانبه خود انقلاب را به پیروزی رساندند در مورد نحوه انتخابات در اولین انجمن ها در تبریز توضیح بفرمایید.

دراولین انتخابات انجمن تبریز (شورای شهر امروزی) ۸ نفر از دانشمندان، بزرگان، علما و اقتصاددانان شهر از طرف ملت انتخاب شدند. این انتخابات اولین گردهمایی مردم مطابق با اولین قانون اساسی ایران بود. هرچند با مخالفت محمد علی شاه مواجه شد.

بعد از وقایع مشهوری که برای مجلس اول اتفاق افتاد مردم تبریز انجمن شهر را رها نکردند و برعکس در برخی محلات معتبر تبریز  شعبات انجمن را ایجاد کردند.

در کدام محلات این شعبات ایجاد شد و نقش آنها در اداره شهر چه بود؟

در محلاتی از مانند خیابان، نوبر، لیلاوا، اهراب، ششگلان و … شعبات انجمن دایر شد. معروفترین شعبه انجمن تبریز (شورای شهر) انجمن حقیقت در محله امیرخیز (چهارراه ملل متحد- فلسطین بود که در پیروزی انقلاب مشروطه نقش اساسی داشته است. در این انجمن بزرگانی چون حاج میرزا حسین واعظ، حاج مهدی کوزه کنانی، علی مسیو، شیخ سلیم، شهید ثقه الاسلام، سید المحققین، معین التجار ، حاج علی دوافروش و ستارخان حضور داشتند.

محمدعلی شاه برای مبارزه با این انجمن دستور داد تا در محله دوه چی انجمنی با نام انجمن اسلامیه به سرپرستی میرهاشم دوه چی شکل گیرد که این انجمن بعد از پیروزی مشروطه منحل شد.

 استاد وضعیت شوراها در دوران پهلوی و قبل از انقلاب اسلامی چگونه بود؟

انجمن تبریز و انجمن ایالتی آذربایجان مدتها بعد از فرار محمدعلی شاه و کودتای ننگین او و به توپ بستن مجلس برقرار بودند اما بعد از روی کار آمدن احمد شاه به علت شروع جنگ جهانی اول و ورود بیگانگان به ایران به تدریج سران انجمن جلای وطن نموده و نقش این انجمن ها در تحولات اجتماعی کمرنگ شد.

با روی کار آمدن رضاخان به عنوان وزیر جنگ ، نخست وزیر و پادشاه چون روش و افکار وی دیکتاتوری و مستبدانه بود اجازه فعالیت به مردم و برگزاری انتخابات شوراها داده نشد.

در دوران پهلوی دوم نیز وضعیت شورا به همین منوال بود اما بعد از دهه چهل که کم کم در بین روحانیت بزرگوار و در راس آنها امام خمینی این اندیشه و توفکر بوجود آمد که برای ساختن کشورنیاز به احیای انجمن داریم.

 تفاوتهای انجمن شهر با شورای شهر فعلی را در چه می بینید؟

وظیفه  انجمن شهر در ۱۰۰ سال پیش رسیدگی به وضع و پیشرفت عمومی شهر، تامین رفاه مردم، تاسیس ۸ کمیسیون بسیار فعال از جمله کمیسیون میاه (آب)، کمیسیون اعانه (مستمندان)، کمیسیون معارف (فرهنگ) کمیسیون عمران و کمیسیون اقتصادی و سیاسی بود. که اگر با الان مقایسه کنیم این کمیسیون ها هرکدام اداره مستقلی هستند که نه زیر نظر شورا هستند و نه در عمل خود را پاسخگو به آن می دانند.

 جایگاه شورای اسلامی شهر در قانون اساسی کشور چگونه است؟

در قانون اساسی کشورمان در اصل های مختلفی بر نقش شوراها در اداه کشور تاکید شده است که می توان به اصل های ۶، ۷، ۱۲، ۱۰۰،۱۰۱، ۱۰۲، ۱۰۳، ۱۰۵ و ۱۰۶ اشاره کرد. اما علی رغم اهمیتی که قانون اساسی برای شوراها قائل شده بود، شروع جنگ تحمیلی اجرای قانون شورا را به تاخیر انداخت. به علت وقوع جنگ تحمیلی قانون شوراها با چند سال تاخیر اجرا شد اما بالاخره در سال ۱۳۷۹ حضرت آیت الله خامنه ای دستور برگزاری انتخابات شوراها را صادر کرد و شوراهای روستا، شهر، شهرستان و استان شکل گرفتند.

اثرات اجرای قانون شوراها را چگونه ارزیابی می کنید؟

در چهار دوره شورای اسلامی شهر اقدامات خوبی توسط منتخبان مردم در شوراها اتفاق افتاده است ک  اثرات مثبت و سازنده ای در تامین رفاه مردم از جنبه های مختلف داشته است.

 اشاره کردید سازمانهایی نظیر آب و فاضلاب و برق و… زمانی زیر نظر شورا بودند با این یادآوری نظرتان در خصوص مدیریت واحد شهری چیست؟

با توجه به حضور انسانهای لایق، کاردان، انقلابی و روشنفکر در شوراها و  پیشرفتهایی که با فعالیت شهرداری و شورا در شهرها حاصل شده است انتظار می رود سازمانهایی نظیر آب و فاضلاب، برق و سایر اداراتی که خدماتی در شهر و روستا ارائه می دهند زیر مجموعه شورا قرار گیرند تا علاوه بر اینکه نظارت مردمی بر این ادارات باشد این ادارات با دستور شبانه یک مدیر اقدام به اجرای طرحی برای مردم ننمایند و با نظرات همین مردم فعال باشند.

 عملکرد شورای چهارم شهر تبریز را چگونه ارزیابی می کنید؟

 با وجود ۲۱ عضو فرهیخته، وطندوست و انقلابی  در شورای دوره چهارم و حضور فرد دلسوز و زحمتکشی مانند دکتر نجفی در راس سکان شهرداری تبریز فعالیت های بسیار ارزنده ای در این دوره صورت گرفته است که  می توانم بگویم شهرداری تبریز ره صد ساله را در این دو سال طی کرده است.

استاد از اینکه وقتتان را در اختیار بنده قرار دادید دوباره سپاسگذاری می کنم اگر حرف نگفته ای دارید بفرمایید.

 برنامه هایی که در شورا و شهرداری برای امروز و فردای تبریز وجود دارد نوید بخش تبدیل تبریز به یک شهر بسیار ایده ال در آینده نزدیک را می دهد. البته تحقق این برنامه ها جز با اتحاد و یگانگی مسئولان دلسوز شهرداری و راهنمایی حمایت و ارشاد اعضای شورای شهر مسیر نخواهد شد. نکته دیگری که باید به آن اشاره کنم روابط اقتصادی فرهنگی و اجتماعی تبریز با شهرهای بزرگ و سایر کشورهاست که باید مورد توجه قرار گیرد.

 

• جواد ششگلانی: تعامل شورا و شهرداری باید در چارچوب قانون باشد

ششگلانی

مباحث موجود در شورای شهر که می‌توان از کلیدی ترین مباحث فعلی دانست چیست؟

 از نظر بنده نباید به گونه ای شود که افزایش تعداد اعضا شورا از ۱۱ نفر به ۲۱ نفر باعث حاکم‌شدن سلایق فردی و آشفتگی شود. در غیر این صورت اختلاف در سلایق و علایق و ایده‌ها بارز خواهد بود. این امر موجب می‌شود که سیاست گذاری و برنامه ریزی که از وظایف عمده شورا محسوب می شود فراموش شود.

آیا تعامل موجود بین شورا و شهرداری از نظر شما قابل قبول است؟

روند تعامل نباید به گونه‌ای باشد که تحت تاثیر مناسبات شخصی قرار بگیرد. شورا و شهرداری باید مسیر ارتباطی خود را در چارچوب قانون پیگیری کنند.

تاثیر شورا را در طول این سالهای فعالیت چگونه میبینید؟

تاثیرات شورا، وابسته به نحوه تعامل آن با شهرداری است. در صورتی که تعامل با شهرداری قانون‌مند باشد، بدیهی است که تاثیرات ان نیز چشمگیر خود بود.

• سردار جعفری: هدف از شورا تحقق مشارکت عمومی مردم در تعیین سرنوشت شهر است

جعفری

مباحث موجود در شورای شهر که می‌توان از کلیدی ترین مباحث فعلی دانست چیست؟

شورا یک اصل عقلی است که آموزه های دین اسلام در کتاب و سنت نیز بر آن صحه گذاشته است . انقلاب اسلامی ایران نیز که بر مبنای آموزه های اسلامی  در چارچوب هدف تحقق مشارکت عمومی مردم در تعیین سرنوشتشان اصل ارزشمند شورا را مورد توجه جدی قرارداد . شورا جایگاه عالی دارد که نشان دهنده حاکمیت مردم است و در قانون از اعضای شوراهای اسلامی به عنوان ابزاری برای تحقق حاکمیت مردم و تجلی اراده عمومی یاد شده است.

اما این جایگاه با ضعفهای قانونی بسیاری مواجه است و در واقع در جایگاه قانونی خود قرار ندارد.

دستاوردهای شورای چهارم را چگونه ارزیابی می کنید؟

از ابتدای تشکیل شوراها یک هدف دنبال شده و آن تحقق مدیریت واحد شهری است اما بعد از ۲۵ سال تحقق نیافته است

رشد و توسعه مناطق محقق نخواهد شد مگر با تحقق مدیریت واحد شهری پس لازم است برای بهبود شرایط بستر واگذاری وظایف فراهم شود.

معتقدم   شوراها رسالتی بالاتر از توسعه و عمران شهرها دارند و رسالت آنها تثیبت نهاد مردمی و ارتقای کارایی این نهاد است .

آیا تعامل موجود بین شورا و شهرداری از نظر شما قابل قبول است؟

تعامل بین شورا و شهرداری کاملا اجتناب ناپذیر است و پیشبرد اهداف و برنامه‌ها تنها با همین تعامل صورت می‌گیرد. متاسفانه به دلیل پیچیدگی مسائل اجرائی در شورا مشکلاتی در دیدگاه‌های شورا به شهرداری و بلعکس شکل می‌گیرد که برا حل این مشکل باید شفاف سازی قوانین، ساختارها و روش های اجرایی تعاملات جایگاه خود را بیابند.


Galaxy S7 - 944 x 150


این خبر را به اشتراک بگذارید :