6
"تبریزمن" وقوع قیام ۲۹ بهمن ۵۶ مردم تبریز را بررسی می‌کند؛

کلید پیروزی از آذربایجان

  • کد خبر : 14532
  • 29 بهمن 1399 - 15:29
کلید پیروزی از آذربایجان
قیام مردم تبریز تأثیر بسیار شگرفی در پیشبرد اهداف نهضت اسلامی و تضعیف پایه‌های رژیم پهلوی داشت. پس از این قیام، زنجیره‌های چهلم‌های مداوم در سراسر کشور منتهی به سقوط رژیم شاهنشاهی شد. از این جهت می‌توان از قیام ۲۹ بهمن تبریز به عنوان قیام سرنوشت‌ساز یاد کرد.

تبریزمن_ سرویس سیاسی: تاریخ معاصر آذربایجان در کمتر از یک قرن، دو نقش عمده در تحولات ایران ایفا نموده است که قیام مردم تبریز در دوره استبداد صغیر و شکست محمدعلی شاه و قیام ۲۹ بهمن ۵۶ علیه محمدرضا شاه را شامل می‌گردد که هر دو تاثیر شگرفی در روند تاریخ معاصر کشور به جا گذاشته است.
در بررسی مسیر حوادث منجر به پیروزی انقلاب، قیام ۲۹ بهمن تبریز اولین حلقۀ زنجیره‌‌ای بود که قیام ۱۹ دی قم را به قیام‌های پی در پی ایران زمین متصل کرد.
از جمله نتایج مهم قیام خونین ۲۹ بهمن مردم تبریز می‌توان به رویارویی مردم با اساس سلطنت، ترویج شعار مرگ بر شاه در سراسر کشور، افزایش محبوبیت امام راحل در میان انقلابیون، افشای پوچ بودن ادعای گسترش آزادی‌های مدنی محمدرضا پهلوی و حقوق بشر جیمی کارتر رئیس جمهوری وقت آمریکا، تداوم انقلاب در سایه برگزاری مراسم چهلم قیام مردم تبریز در دست کم ۵۵ شهر بزرگ و کوچک اشاره کرد.

▪️قیام ۲۹ بهمن تبریز به عنوان قیام سرنوشت‌ساز مردم ایران تلقی می‌شود

چند روز قبل از واقعه ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ با صلاحدید آیت الله شهید محمدعلی قاضی طباطبایی – امام جمعه وقت تبریز – تصمیم بر این شد که برای بزرگداشت چهلمین روز شهدای ۱۹ دی ماه ۵۶ شهر قم مجلس ختمی در تبریز برگزار شود و به همین مناسب روز جمعه ۲۸ بهمن ماه ۱۳۵۶ اعلامیه ‌ای با عنوان دعوت مردم به برگزاری مراسم چهلم شهدای قم در مسجد قیزیللی در سطح شهر پخش شد که به امضای ۱۱ نفر از علما و روحانیون بزرگ آذربایجان همچون حضرات آیات قاضی طباطبایی، غروی، قزلجه‌ای و انگجی رسیده بود.
آن طور که از اسناد برمی‌آید قیام مردم تبریز تأثیر بسیار شگرفی در پیشبرد اهداف نهضت اسلامی و تضعیف پایه‌های رژیم پهلوی داشت به طوری که پس از آن زنجیره‌های چهلم‌های مداوم در سراسر کشور منتهی به سقوط رژیم ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی شد و از این جهت است که می‌توان از قیام ۲۹ بهمن تبریز به عنوان قیام سرنوشت‌ساز یاد کرد.
پس از قیام مردم تبریز، سخنرانان و خطیبان با بیان آتشین خود، ماجرای تبریز را با شرح و بسط در خور توجه، در تمام شهرها پخش کردند و به یک معنی، نخستین الگوی مبارزاتی عرضه شد و با تداوم حماسه‌ها تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، پیروزی انقلاب را رقم زد.
سرکنسول آمریکا در تبریز در واپسین ساعات همان روز یادداشتی را به سفارت آمریکا در تهران اینگونه مخابره کرد: بیشتر تظاهر کنندگان را مردان جوان تشکیل می دهند و اهدافشان مظاهر جامعه غیرمذهبی از قبیل سینماها و کلوپ هاست.
نیروهای اجتماعی و مذهبی به حالتی در آمده اند که کنترلشان آسان نیست، شاه با تعویض استاندار آذربایجان و تحت انضباط در آوردن ساواک و مقامات پلیس این استان، به شورش های تبریز واکنش نشان دهد، با این حال چهل روز بعد، باز هم در شهرهای مختلف ایران تظاهرات و خشونت هایی به وقوع خواهد پیوست!

▪️مردم با تکیه بر مسجد، روحانیت و شهادت، پیروزی انقلاب را رقم زدند

یکی از اساتید دانشگاه‌های تبریز در خصوص نحوه‌ وقوع قیام ۲۹ بهمن تبریز گفت: با توجه به مبارزات چندین ساله مردم ایران علیه نظام شاهنشاهی، فضای اجتماعی، فرهنگی و دینی ایران مترصد یک جرقه اساسی برای رخ دادن انقلاب بود که دی ماه سال ۵۶، روزنامه اطلاعات در یک مقاله فرمایشی، مطالبی ناروا و دور از واقعیت علیه امام به چاپ رساند و مردم قم نسبت به این اقدام واکنش نشان دادند و در نتیجه، تعدادی از مردم قم شهید شدند.
میکائیل جمال‌پور ادامه داد: مردم تبریز نیز با هدایت آیت‌الله سیدقاضی طباطبایی در نظر داشتند به مناسبت چهلم شهدای قیام ۱۹ دی قم، مراسمی در مسجد قیزیللی تبریز برگزار کنند که رژیم ستم شاهی برگزاری این مراسم را تحمل نکرد و در نتیجه دستور بسته شدن مسجد قیزیللی را صادر کرد لذا پس از تجمع مردم مقابل مسجد در ۲۹ بهمن ماه سال ۵۶، سرگرد حق‌شناس با مردم مقابله کرد و با اسلحه کمری خود یکی از معترضان جوان را به شهادت رساند.
وی افزود: این حادثه باعث جریحه‌دار شدن روح مردم شد و سپس آنان به سمت خیابان‌ها راه افتادند و تا ظهر همان روز، ۱۴ نفر از جوانان تبریز به شهادت رسیدند و ده‌ها نفر نیز مجروح شدند لذا اگر شهادت شهید تجلا و سایر شهدا نبود، انقلاب به این زودی رخ نمی‌داد، همین شهادت جوانان، باعث الهام‌گیری مردم در جای جای کشور شد و مردم با تکیه بر سه سلاح مسجد، روحانیت و شهادت، پیروزی انقلاب را رقم زدند.

جمال پور با تاکید بر اینکه مردم آذربایجان در تحولات مهم اجتماعی، فرهنگی، علمی و سیاسی معاصر ایران پیشتاز بودند اضافه کرد: نمونه این موضوع، پیشتازی تبریز در نهضت تنباکو با هدایت آیت الله مجتهدی، هدایت نهضت مشروطیت با رهبری افرادی همچون باقرخان، ستارخان، ثقه الاسلام، خیابانی و سایر قیام‌های مردم علیه استبداد داخلی و استعمار خارجی است و مردم آذربایجان در این راه از بخشش جان خود نیز مضایقه نکردند.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: مردم تبریز علاوه بر حضور در میان همه‌ معرکه‌های سیاسی، هیچ‌گاه اجازه ندادند نهضت‌های ملی و دینی ایران دچار انحراف تحریف و یا الحاد شود.

▪️ارتش با کامیون‌های پر از سرباز و تانک، صحنه ای خونین را به وجود آورد!

جرقه سلسله قیام‌های مردمی در سال ۱۳۵۶ از قیام مردم قم در ۱۹ دی همان سال زده شد به طوری که پس از آن مراسم، چهلم این شهیدان پشت سر هم تاریخ ساز می شد و بدین ترتیب از طرف برخی از روحانیون مقیم قم اعلامیه‌هایی منتشر شد و در این اعلامیه‌ها از مردم درخواست شد که به مناسبت چهلمین روز شهید شدن، مبارزان انقلابی در اعتراض های ۱۹ دی ۱۳۵۶ در قم، اقدام به تعطیل مغازه‌ها کرده و مجالس گرامیداشت و عزاداری برپا دارند.
این در حالی است که فریدون هویدا در کتاب “سقوط شاه” نوشت: هنوز مدتی از واقعه قم نگذشته بود که در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ چندین هزار تن از مردم تبریز به عنوان بزرگداشت چهلم کشته شدگان حادثه قم دست به تظاهرات زدند و به دنبال آن نیز شورشی پدید آمد که بنا به گفته شاهدان عینی، در خلال آن برای اولین بار شعار مرگ بر شاه شنیده شد.
بنابراین تمام شهر دست به تظاهرات زد و نیروهای شهربانی تاب و توان هیچ گونه مقابله­ ای را نداشتند، مردم تا مدتی کنترل شهر را از دست مأموران رژیم خارج کردند.
حوالی ظهر به دستور “اسکندر آزموده” استاندار وقت آذربایجان، ارتش وارد عمل شد و با کامیون‌های پر از سرباز و تانک‌های خود صحنه ای خونین به وجود آورد و ده ها معترض را به شهادت رساند و صدها نفر را مجروح کردند.
ساواک با ارائه فهرستی از اقدامات صورت گرفته در قم و دیگر شهرها به طور مبسوط به حوادث تبریز پرداخته و در بخشی از آن نوشته است: در ۲۸ بهمن ۱۳۵۶ از طرف چند تن از روحانیون سر شناس شهر تبریز اعلامیه‌ای منتشر و در آن اعلام شد که به مناسبت چهلمین روز واقعه قم مجلس یادبود در مسجد میرزا یوسف مجتهدی تبریز برگزار خواهد شد، بنابراین در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ که با چهلم فاجعه قم در ۱۹ دی هم زمان بود در بسیاری از شهرهای کشور، به ویژه در قم مجالس ختم و سوگواری همراه با اعتراضاتی آغاز گردید.

▪️مردم بزرگترین تخریب سال ۵۶ تبریز را در پاساژ پهلوی به راه انداختند

شهادت محمد تجلا نقطه آغاز قیام مردم تبریز

در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ بازارهای شهرهای تبریز، مراغه، اهر، سراب، آذرشهر و خسروشاه تعطیل شد، همچنین در این روز نیز قرار بود ساعت ۱۰ صبح مردم در مسجد میرزا آقا یوسف مجتهد گرد آیند لذا دعوت برای این تجمع، از طرف آیت الله قاضی و دیگر از علمای تبریز صورت گرفته بود. در آن روز، سرگرد حق‌شناس رئیس کلانتری بازار با حضور در محل به مردم اعلام کرد متفرق شوند.
در این میان، او با منع کردن خادم مسجد از باز کردن در مسجد برای حضور مردم، الفاظ زشتی درباره آن مکان مقدس بر زبان آورد که در این شرایط، جوانی از جوانان غیرتمند تبریز به نام محمد تجلا که از پاره کردن اعلامیه و سخنان توهین آمیز این مأمور به هیجان آمده بود تکه آجری را از زمین برداشت و به طرف او پرتاب می‌کرد.
پس از آن، حق شناس با اسلحه کمری خود، محمد را به شهادت رساند، شهادتی که آغازگر قیامی شد که در نهضت انقلاب، از آن با عنوان حماسه ۲۹ بهمن مردم تبریز یاد می شود. محمد تجلا در حقیقت نخستین شهیدی بود که در آن روز به­ دست سرگرد حق شناس به شهادت رسید.
به دنبال این جریانات، مردم به خروش آمده و جنازه شهید تجلا را بالای دست گرفته و تظاهرات گسترده ای را آغاز کردند. حرکت مردم به طرف مرکز شهر آغاز شد و جوانان پرشور و انقلابی با آتش زدن سینماها، مقر حزب رستاخیز و بانک صادرات – که در اختیار بهایی‌ها بوده – خشم خود را نسبت به رژیم بروز دادند.
آنها بزرگ ترین تخریب را در پاساژ پهلوی به راه انداختند، این پاساژ از مراکزی بود که در آن، شراب فروشی‌ها، قمارخانه‌ها و کافه رستوران‌های زیادی داشت و به آتش کشیده شدند و با شعار مرگ بر شاه از سوی مردم، خط قرمزها شکسته شد!

لینک کوتاه : http://tabrizeman.ir/?p=14532

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.