آذربایجان گوهریست در شمال غرب ایران که می توان از کوه گرفته تا دشت و صحرا و جنگل، دریاچه و تپه، عمارت ها و قلعه های باشکوه، پل ها، مساجد، کلیساها و دره و چشمه و … را در آن یکجا یافت. جاذبه هایی که آذربایجان دارد، تلفیقی است از طبیعت، تاریخ، فرهنگ و تمدن که دست در دست هم چشمان هر بیننده ای را خیره و روح او را نوازش می دهند. در این سری از مطالب، تلاش خواهیم کرد تا نگاهی اجمالی داشته باشیم به بخش های مختلفی از جاذبه های گردشگری آستان آذربایجان شرقی و معرفی آن ها…

تبریزمن، سرویس گردشگری: خانه های تاریخی تبریز به دلیل موقعیت ممتاز این شهر بویژه در دوران حکومت قاجار از نظر شمار و ثبت وقایع تاریخی در کشور بی نظیر است.

تبدیل شدن تبریز به دارالسلطنه در دوران ولیعهدی عباس میرزا دلیل اصلی تعدد و کثرت خانه های تاریخی در این شهر است.

به گفته مورخان، تبریز به علت زلزله های قرون گذشته در این شهر کهن و به ویژه زلزله مهیب سال ۱۱۹۳ هجری قمری مربوط به اواخر زندیه و اوایل دوره قاجار، کاملا با خاک یکسان شد و به جز چند بنای معروف از جمله ارگ علیشاه و مسجد کبود، اثر دیگری از دوره های قبلی باقی نماند، ولی با این حال بعد از آن زلزله وحشتناک مردم و حاکمان به عمران و آبادانی تبریز همت گماشتند و هم اکنون اکثر خانه های قدیمی تبریز متعلق به دوره های زندیه، قاجاریه و پهلوی اول است.

در حال حاضر و طبق مطالعات اولیه، حدود ۳۰۰ خانه قدیمی ارزشمند در شهر تبریز وجود دارد که از این میان نزدیک به ۸۰ باب از آن ها با معرفی مدیریت میراث فرهنگی ، با کاربری فرهنگی تثبیت شده ­اند تا از گزند تخریب مصون بمانند. در ادامه نگاهی خواهیم داشت به شناخته شده ترین و زیباترین خانه های تبریز و سپس معرفی اجمالی آن ها:

• خانه مشروطه تبریز؛ نمادی از آزادی خواهی آذربایجان، سر ایران

خانه مشروطه، معروف‌ترین و پرافتخارترین خانه تاریخی شهر تبریز است. این خانه در اوج انقلاب مشروطه محل تصمیم‌گیری‌های سرنوشت ساز سران مشروطه بوده و در ضلع غربی بازار تبریز و در محلی به نام راسته کوچه روبروی مسجد جامع این شهر قرار دارد. خانه مشروطه به سبک معماری دورهٔ قاجار و توسط حاج ولی معمار، معمار تبریزی در سال ۱۲۴۷ ساخته شده است.

تمام پنجره‌های بیرونی خانه ارسی‌های تمام قدی هستند که با رنگ‌های سرخ و سبز و سفیدشان پرچم ۳ رنگ این خاک و دیار را به اذهان متبادر می‌کنند. بازی نور و رنگ از درون خانه دیدنی‌تر است.

بزرگان مشروطه پس از به توپ بسته شدن مجلس شورای ملی توسط محمدعلی شاه، در خانهٔ مشروطه جمع شده و به همفکری می‌پرداختند. همچنین این مکان مرکز فرماندهی مجاهدان در طی محاصرهٔ ۱۱ ماههٔ تبریز و نیز مرکز تصمیم‌گیری برای پایین‌آوردن پرچم‌های تسلیم در برابر شاه قاجار بوده‌است.

در این خانه عکس‌ها، مجسمه‌ها و اشیایی که مورد استفاده قرار می‌گرفت به نمایش گذاشته شده است. از مهم‌ترین آثار تاریخی این موزه می‌توان به سلاح کمری ستارخان، فرش مشروطه، وسایل شخصی سران مشروطه و دیگر مدارک مرتبط با انقلاب مشروطه و همچنین مجسمه و عکس‌های آن دوران اشاره کرد.

خانه مشروطه به خاطر اهمیت تاریخی در سال ۱۳۵۴ با شماره ۱۱۷۱ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

Untitled design

• خانه کمپانی؛ نمادی از هنر اصیل معماری

این بنا در زمینی به وسعت ۱۶۰۰متر مربع در خیابان ثقه الاسلام ، کوی سرخاب و معبری که به درب سرخاب معروف است ، بنا شده و یکی از جاذبه های دیدنی شهر تبریز به شمار می رود، خانه کمپانی تبریز که اکنون محل فعالیت شعبه بنیاد ایران شناسی در آذربایجان شرقی می باشد، متعلق به اواخر دوره قاجاریه بوده و در اوایل دوره پهلوی بنایی دو طبقه در ضلع غربی حیاط بیرونی آن احداث شده و بطور کلی مشتمل بر دو طبقه مسکونی و زیر زمین در دو بخش بیرونی و اندرونی می باشد.

معماری این خانه، یکی از مسحور کننده ترین ها در بین سایر خانه های تاریخی شهر تبریز می باشد و البته میزان مراقبت و نگهداری از بنای این ساختمان نیز بیشتر از سایرین است.

Untitled design

• خانه علوی؛ موزه زنده سفال

تاریخ این خانه قدیمی به دوره قاجاریه – پهلوی بر می گردد که بصورت زیرزمین و یک طبقه فوقانی با معماری اصیل ایرانی احداث شده است و دارای ایوان در نمای اصلی بوده که بر روی دو ستون استوار شده و دارای گچکاری های زیبا میباشد.
سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان با همت عالی خود اقدام به خرید، مرمت و رسیدگی این بنای ارزشمند کرد و آنرا به مرکز آموزش هنرآموزان و تجمع هنرمندان رشته سفالگری تبدیل و از سال ۱۳۷۴ نیز بعنوان نمایشگاه و خانه سفال در معرض دید بازدیدکنندگان قرار داده است.

این موزه را می توان تنها موزه زنده‌ی سفال کشور نامید. برای بازدید از این خانه یک روز صبح باید خیابان شمس تبریزی، روبروی ایستگاه گرو، کوچه ی صرافلار، کوچه ی شهید نوروزی،  پلاک۱۰۰ بروید. پلاکی سفالی از این موزه اولین چیزی است که به چشم می آید از در ورودی که بگذرید نمای سفید رنگ این خانه توجه شما را جلب خواهد کرد. درخت‌های حیاط و حوض فیروزه ای رنگ وسط آن چشم‌نواز است.

Untitled design

• خانه بهنام؛تاریخ زنده تبریز معاصر

خانه بهنام از جمله قدیمی‌ترین خانه‌های تاریخی شهر تبریز است که در اواخر دوران زندیه و اوایل دوران قاجار، به عنوان یک خانه مسکونی ساخته و در زمان ناصرالدین شاه قاجار، نوسازی و با نقاشی‌هایی تزیین شده است.

این خانه شامل یک ساختمان اصلی، بعنوان ساختمان قشلاقی و یک ساختمان کوچک بعنوان ساختمان ییلاقی است. مانند بسیاری از خانه‌های قدیمی ایرانی، این خانه دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی است. در بازسازی اخیر این خانه، تاکنون چند نگارگری ایرانی فرسکو کشف گردیده است که هم اکنون در حال تعمیر شدن توسط متخصصان است. خانه بهنام بخشی از مدرسه معماری دانشگاه هنر اسلامی تبریز است.

این بنا از نظر معماری (طرح و ساخت) و تزئینات به عمل آمده در آن و کامل بودن بنا به عنوان یک نمونه ساختمان مسکونی قابل مطالعه بوده و دارای اهمیت ویژه است.

خانه بهنام به دلیل معماری ظریف، پنجره‌های مشجر و طاق‌ها و ایوان‌های بلند و بزرگ خود جلوه ویژه‌ای دارد. فضاهای اندرونی و بیرونی این ساختمان عهدقجری علاوه بر تزیینات داخلی به دلیل طراحی متناسب با فصول مختلف سال از جهت تعادل درجه حرارت و چشم‌انداز زیبا، چشم بازدیدکنندگان را در هنگام‌ دیدار ازاین بنای باعظمت خیره می‌کند.

وسعت اعیانی خانه بهنام ۳ هزار مترمربع بوده و منظره بیرونی آن به دلیل گچبری‌های هنرمندانه، نمای آجری سرخ‌گون و حوض آسمانی‌رنگ وسط حیاط، خیره کننده است.

Untitled design

• به طور کلی برخی از مشهورترین خانه های تاریخی شهر تبریز را می توان به صورت زیر نام برد:

  • خانه اردوبادی موزه اسناد آذربایجان.

  • خانه امیرنظام گروسی

  • خانه بهنام دانشکده معماری.

  • خانه تاجرباشی

  • خانه پروین اعتصامی

  • خانه حاج‌محمد آقاحبشی

  • خانه حیدرزاده

  • خانه ستارخان

  • خانه سرخه‌ای

  • خانه سلطان‌القرائی

  • خانه سلماسی موزه سنجش.

  • خانه شربت‌زاده موزه سفال.

  • خانه فرزام

  • خانه قدکی دانشکده معماری.

  • خانه کلانتر

  • خانه گنجه‌ای‌زاده دانشکده معماری.

  • خانه مستشارالدوله

  • خانه میرزاحسین واعظ

  • خانه میرزامحمدحسین مجتهد

  • خانه میرزامهدی‌خان فراش‌باشی

  • خانه حاج رضا صادری ( خانه معبودی)

  • خانه حاج ارفع الملک جلیلی


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :