آذربایجان گوهریست در شمال غرب ایران که می توان از کوه گرفته تا دشت و صحرا و جنگل، دریاچه و تپه، عمارت ها و قلعه های باشکوه، پل ها، مساجد، کلیساها و دره و چشمه و … را در آن یکجا یافت. جاذبه هایی که آذربایجان دارد، تلفیقی است از طبیعت، تاریخ، فرهنگ و تمدن که دست در دست هم چشمان هر بیننده ای را خیره و روح او را نوازش می دهند. در این سری از مطالب، تلاش خواهیم کرد تا نگاهی اجمالی داشته باشیم به بخش های مختلفی از جاذبه های گردشگری آستان آذربایجان شرقی و معرفی آن ها…

تبریزمن، سرویس گردشگری: تبریز و آذربایجان یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین مناطق سرزمین ایران، همواره، در گذر تاریخ پر فراز و نشیب خود، به عنوان یکی از شهرهای مهم صنعتی، تجاری، فرهنگی و مذهبی به شمار می رفته است.

در برهه هایی از زمان، پایتخت حکومت های مختلف بوده است و مردمی از قومیت ها و مذاهب متفاوت را در دل خود جای داده، اما مردم تبریز از دیرباز یعنی حدود سال ۱۵۰۱ میلادی که شاه اسماعیل یکم هنگام تاجگذاری در شهر تبریز مذهب شیعه دوازده‌امامی را مذهب رسمی ایران اعلام کرد، علیرغم تنوع مذهبی، به عنوان مذهبی ترین مردم ایران شناخته می شوند.

مساجد تاریخی با شکوهی که در جای جای بافت قدیمی شهر تبریز و به تبع آن، سایر شهرهای آذربایجان ساخته شده اند و هنوز با صلابت تمام استواری خود را حفظ کرده اند گواه همین امر هستند.

در ادامه این نوشتار، نگاهی خواهیم داشت به برخی از مساجد معروف و باشکوه تبریز و آذربایجان و معرفی مختصر آن ها:

مسجد جامع تبریز؛ شکوه معماری، تاریخ زنده

مسجد جامع تبریز که به مسجد جمعه نیز معروف است، در ضلع جنوبی صحن مدرسه طالبیه و بین مسجد حجت‌الاسلام و مسجد میرزا اسماعیل خاله اوغلی واقع است و یکی از قدیمی‌ترین ابنیه تاریخی این شهر به شمار می‌آید.

تاریخ بنا و نام بانی اولیه آن معلوم نیست. عده‌ای آن را مسجد صدراسلام می‌دانند. پاره‌ای دیگر بنای قدیمی را به دوره سلجوقیان نسبت می‌دهند، در کتاب مرزبان نامه به جامع تبریز اشاراتی شده که مؤید آبادانی و شکوه آن در سنوات ۶۰۷-۶۲۲ در عصر اتابک ازبک بن محمد بن ایلدیگز بوده‌است.

مسجد فعلی با طاق‌های رفیع و پایه‌های استوارش از زلزله تبریز در سال ۱۱۹۳ هجری قمری که چند طاق آن شکسته و فرو ریخته توسط احمدخان و پسرش حسنقلی خان دنبلی مرمت گردیده‌است.

مسجد جامع دارای دو ورودی یکی در جانب شمال می‌باشد که از طریق صحن مسجد می‌توان به آن راه یافت و در دیگر از طرف جنوب به کوچه مجاور باز می‌شود. طول مسجد که از جنوب به شمال امتداد دارد ۶۲ متر و در قسمت وسط آن دارای طاق بلند و بزرگی است. ۱۵ متر عرض دارد.

Untitled design(1)

مسجد کبود؛ بنایی استوار با زیبایی بی پایان، فیروزه اسلام

مسجد کبود (یا گوی مسجد) تبریز از ابنیه زمان جهانشاه قره قویونلو و متعلق به نیمه دوم قرن نهم هجری است که به وسیله جان بیگم خاتون همسر جهانشاه بنا شده و توسط دختر او صالحه خاتون در زمان حکومت سلطان یعقوب آق‌قویونلو مرمت گردیده‌است.

بنای مسجد که بیشتر از نظر کاشیکاری و آمیزش رنگها و داشتن انواع خطوط عالی و اشکال و طرح‌های بدیع مورد نظر ارباب ذوق و معماری است. سردر، دومناره، شبستان و مقبره‌است. سردر رو به شمال واقع شده و دارای ابعاد ۵*۷ متر می‌باشد و از سطح کوچه مجاور به اندازه ۵ پله سنگی که هر یک به درازای ۳ متر و به ارتفاع ۲۰ سانتی متر می‌باشند قرار دارد.

این مسجد در گذشته به عمارت مظفریه (از ریشه ظفر به معنی پیروزی) معروف بوده است که در طاق نمای سردرب هم این نام به چشم می خورد و این نام به دلیل پیروزی ها و فتوحات فراوان جهانشاه بوده است.نام دیگر آن فیروزه اسلام است که این نامگذاری به دلیل رنگ کاشی های معرق ظریف نمای خارجی و داخلی آن بوده که اغلب رنگ فیروزه ای داشتند. دیگر نام آن ، مسجد کبود می باشد که به دلیل کاربرد کاشی به رنگ های لاجوردی و آبی بوده است. یک نام دیگر آن مسجد جهانشاه است ، زیرا در زمان ابوالمظفر جهانشاه ساخته شده است.

Untitled design(1)

مسجد امام زاده سید حمزه؛ آرامشی بی پایان

مسجد و بقعه امام زاده سید حمزه  در سال ۷۱۴ هجری ساخته شده است. صاحب بقعه با ۱۶ واسطه نسبش به امام موسی بن جعفر(ع) می رسد.

نمونه های حجاری ظریف باقی مانده از این بقعه نشان دهنده عظمت بنای اولیه آن است. تاق مرمرین در صحن مدرسه که از چهار قطعه مرمر بزرگ تشکیل و در پیشانی آن آیه ای از سوره الحجر حک شده از این جمله است.

نمای تاق مرمرین در ورودی بقعه از شاهکارهای حجاری دوره صفویه و آینه بندی های طاق بالای صندوق قبر امامزاده بسیار چشمگیر است.

Untitled design(1)

مسجد سنگی ترک میانه؛ معماری شگفت انگیز

مسجد جامع ترک یکی از زیباترین مساجد سنگی آذربایجان شرقی است. تاریخ بنای اولیه آن معلوم نیست ولی با توجه به شیوه معماری شبستان قدیمی می توان آن را به دوره ایلخانان نسبت داد.

بر در و دیوار مسجد تاریخ ۱۰۱۶ ه . ق مقارن با حکومت شاه عباس صفوی دیده می شود. همچنین طبق کتیبه موجود در محل، این مسجد به سال ۱۲۸۲ ه . ق پس از تخریب بر اثر زلزله، در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار و توسط حاج عباس ترکی باز سازی شده است.

مسجد سنگی دارای صحنی با دو در ورودی، شبستان و مناره ای است که گل دسته و قسمت فوقانین منهدم شده است. کتیبه‌ای در پیشانی دیوار در داخل هفت ترنج نوشته شده و یک کتیبه سنگی در کنار در ورودی به چشم می خورد.

شگفتی‌های منحصر به فـرد و شیوه معماری و مصالح ساختمانی که در مسجد سنگی ترک به کار رفته، باستان‌شناسان را به تحیر واداشته و در عین حال تاریخ درخشان هنر معماری اسلامی را در قرون گذشته به تماشای علاقه‌مندان می‌گذارد.

کنده‌کاری‌های باشکوه و کتبیه‌های زیبای آن، که به خط زیبای نستعلیق تزئین شده حکایت از دقت، نبوغ و ظریف‌‌کاری معماران مسلمان آن دوران دارد. ستون‌های این مسجد به گونه‌‌ای زیبا و حیرت‌انگیز با سنگ‌های یک‌پارچه و قرمز، هر بیننده‌ای را به تحیر و تفکر وا می‌دارد.

Untitled design(1)


Galaxy S7 - 944 x 150

این خبر را به اشتراک بگذارید :